Allium rupestre (Taş körmeni)

Tanımı

Genellikle 15 ila 40 cm büyüyebilen bir bitkidir. Soğanı yumurtamsı ve 1 ila 2 cm çapındadır. Dış gömlek kağıtsı ve yoğun biçimde çizgilidir. Yapraklar 2 ila 3 arası sayıda, ipliksi, 0,5 ila 1 mm genişliğinde ve kıvrıktır. Bunlar gövdenin alt yarısını kılıfla kapatmıştır. Sıpata valflerinin uzunlukları eşit değildir. Bunlar tabanda şeritsi, uzun ve ince bir eke doğru daralıcı ve çiçek durumundan birkaç kat daha uzundur. Çiçek durumu ehrami ya da ehrami yarıküresel, nadiren küresel, 2 ila 3 cm çapında ve görece sıkı biçimde 5 ila 20 arası sayıda çiçeklidir.

Sapları 5 ila 10 mm uzunluğunda, neredeyse eşit uzunlukta ve çiçek örtüsünden hafifçe daha kısa ya da 2 katı uzunluktadır. Çiçek örtüsü darca çan biçimlidir. Bölümleri soluk sarı ya da kirli sarı ila beyaz ve pembe, mor ya da yeşil orta damarlıdır. Bunlar dikdörtgensi-eliptik ve 5 ila 6 mm uzunluğundadır. Ercikler içkin ya da hafifçe aşkındır. Kapsül çoğunlukla 4 ila 4,5 mm uzunluğundadır. Dilimizde taş körmeni adıyla bilinmektedir.

Gözlem bilgileri

Allium rupestre doğal olarak Karadeniz’e kıyısı olan bölgelerde yayılış gösterir. Çalılık, taşlık, kayalık ve yamaçlarda görülmektedir. Umumiyetle temmuz ve ekim ayları arasında çiçek açmaktadır. Bitkiyi 500 ila 1600 metreye kadar olan rakımlarda Başiskele ve İzmit ilçelerinde gözlemlemek mümkündür.

Harita | Sinonimler | Herbaryum

Etimoloji

Cins adı Antik Yunanca öğütmek anlamına gelir. Bu bağlamda cinse bağlı sarımsak dişlerinin öğütülerek çeşitli yemeklerde kullanılmasına işaret etmektedir. Bazı kaynaklar ise kelimenin kaçınmak anlamına geldiğini ve bu nedenle sarımsağın rahatsız edici kokusuna dikkat çekildiğini belirtmiştir. Epitet Latince kayada yaşar anlamına gelir. Açık bir şekilde türün habitat tercihine işaret eder.