Allium guttatum (Benli soğan)

Tanımı

Genellikle 10 ila 60 cm büyüyebilen bir bitkidir. Soğanı yumurtamsı ve 2 cm çapındadır. Dış gömlek zarsı ya da derimsidir. Yapraklar 2 ila 4 arası sayıda, ipliksi ve 1 ila 3 mm genişliğindedir. Sıpata 1 ila 3 cm uzunluğundadır. Çiçek kurulu oval ila küresel şemsiye halinde, çok çiçekli ve 1 ila 3 cm çapındadır. Saplarının uzunlukları eşit değildir. Çiçek örtüsü silindiriktir. Çiçek örtüsü bölümleri 2,5 ila 3 mm uzunluğunda, beyazımsı, neredeyse dairesel ya da dikdörtgensi, kahverengimsi ya da yeşilimsi lekeli ve sıklıkla kuruduklarında kahverengidir. Ercikler dışarı taşar. Başçıklar sarı ya da mor renklidir. Kapsül çoğunlukla 3 mm uzunluğundadır. Dilimizde benli soğan adıyla bilinmektedir.

Gözlem bilgileri

Allium guttatum doğal olarak Balkanlar ve Türkiye’de yayılış göstermektedir. Köknar ormanları, alpin stepler ve kayalık yamaçlarda görülmektedir. Umumiyetle temmuz ve ağustos ayları arasında çiçek açmaktadır. Bitkiyi 100 ila 1600 metreye kadar olan rakımlarda Kartepe ilçesinde gözlemlemek mümkündür.

Harita | Alttürler | Sinonimler | Herbaryum

Etimoloji

Cins adı Antik Yunanca öğütmek anlamına gelir ve bu bağlamda cinse bağlı sarımsak dişlerinin öğütülerek çeşitli yemeklerde kullanılmasına işaret etmektedir. Bazı kaynaklar ise kelimenin kaçınmak anlamına geldiğini ve bu nedenle sarımsağın rahatsız edici kokusuna dikkat çekildiğini belirtmiştir. Epitet ise benekli anlamına gelir, çiçek örtüsündeki lekelere işaret eder. Bu terim bitkinin, örneğin taç yapraklarının farklı bir rengin damlaları ile süslenmesini vurgulamaktadır.