Nasıl tanırım?
Başçıkların aşkın, yaprakların silindirik, şemsiyenin soğancıksız ve çiçek örtüsü bölümlerinin mor renkli olması ayırt edici özelliğidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.
Habitat
Çam ormanları, gölgeli yamaçlar, kayalık alanlar, ekili araziler
Statü
Yerli
Çiçeklenme
Mayıs – Haziran
Arazi notu
07 Temmuz 2025 • Kartepe • 850 m • Çayır
En dikkat çekici özelliği aynı başta iki farklı çiçek yapısı bulundurmasıdır. Merkezdeki çiçeklerin sapları, yanlardakilerin iki katı uzunluğa ulaşmaktadır. Yan çiçekler tomurcuk halindeyken merkezdekiler açmakta, meyve oluşumu sırasında merkez saplar daha da uzayarak sanki ayrı bir üst katman oluşturmaktadır.
Çiçekler tamamen açılmaz. Sadece başçıklar ve tepecik dışarı çıkar. Tepaller yumurtalık ve iplikçiklerin etrafını sarmış halde durur. Böylece kompakt bir görünüm kazanır.
Salgıladığı kükürtlü bileşikler ve sarımsak benzeri kokusu sayesinde bahçedeki zararlı böcekleri, kemirgenleri ve köstebekleri uzak tutmaktadır.
Bu türe oldukça benzeyen endemik türler bulunmaktadır. Bu nedenle toplamaktan ve bulunduğu yeri tahrip etmekten kaçının.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins adı Antik Yunanca öğütmek anlamına gelir. Bu bağlamda cinse bağlı sarımsak dişlerinin öğütülerek çeşitli yemeklerde kullanılmasına işaret etmektedir. Bazı kaynaklar ise kelimenin kaçınmak anlamına geldiğini ve bu nedenle sarımsağın rahatsız edici kokusuna dikkat çekildiğini belirtmiştir. Epitet Latince ametist rengi anlamına gelir açık bir şekilde türün çiçek rengini vurgulamaktadır.
Soğan yarı küresel ve 1,5 ila 2 cm çapındadır. Dış gömlek beyaz renkli ve zarsıdır. Soğancıklar genellikle yoktur ancak varsa ağsı yüzeyli ve grimsi sarı renklidir. Yapraklar 3 ila 5 adet, borumsu, 2 ila 8 mm genişliğinde, kanallı ve genellikle omurgalı olup çiçek zamanı kurumuş olurlar.
Sıpata 2 ila 7 cm uzunluğunda, 1 valfli, gagalı ve dökülücüdür. Şemsiye 2,5 ila 6,5 cm çapındadır. Merkezdeki çiçeklerin sapları, diğlerlerinin iki katı uzunluğundadır ve böylece çiçek açma zamanı ikinci bir çiçek durumu oluştururlar.
Çiçek örtüsü silindiriktir. Bölümler mor renkli, dar biçimde dikdörtgensi ya da dikdörtgensi eliptik ve küt ya da kesik uçludur. Dıştaki bölümler 3 ila 4,5 mm uzunluğunda ve genellikle içtekilerden kısa ancak daha geniştir. İplikçikler aşkın ve tabanda kirpiklidir. Kapsül 4 mm uzunluğunda, küresel ve çiçek örtüsünden taşmıştır. Dilimizde ege soğanı adı ile bilinmektedir.