Agapanthus praecox (Şefkat çiçeği)

Tanımı

120 cm büyüyebilen bir bitkidir. Gövde silindirik, içi boş ve yapraksızdır. Yapraklar her dem yeşil, 6 ila 20 arası sayıda, kayış biçimli, derimsi, küt ya da sivri uçlu, 2 cm genişliğinde ve 50 cm uzunluğundadır. Çiçek kurulu şemsiye formundadır. Çiçek kurulu 30 ila 100 arası sayıda tüpsü çiçek bulundurur. Çiçekler mavi, pembe ya da beyaz renkli olabilmektedir. Çiçek sapı 8 ila 12 cm uzunluğundadır. Tepal 4 ila 4,5 cm uzunluğunda ve 0,5 ila 1 cm genişliğindedir. Meyve 4 ila 5 cm uzunluğunda ve kapsül biçimindedir. Tohumlar siyah renklidir. Bitkinin ömrü 75 yıldır. Çiçeklerin güneşi takip ettiği rapor edilmiştir. Geçirgen toprağı ve güneşli bir bölgeyi tercih eder ancak yarı gölgede de yetişebilir. Yetişkin bitkiler kuraklığı bir dereceye kadar tolere eder. Ayrıca donlara karşı da dayanıklıdır. Dilimizde şefkat çiçeği adı ile bilinmektedir.

Kalp rahatsızlıkları, felç, öksürük, soğuk algınlığı, göğüs ağrıları ve ayrıca göğüs sıkışmasını tedavi etmek için kullanılmıştır. Rizom, gövde ve usaresi az da olsa zehirlidir ve yutulması halinde ağız yaralarına neden olabilir. Doğacak bebeğin sağlıklı ve güçlü olması için kökleri hem tüketilmiş hem de boyuna takılmıştır. Yaprakları uzun süreli yürüyüşlerde yorgunluğu azaltmak için ayaklara sarılmıştır.

Gözlem bilgileri

Bitki doğal olarak Güney Afrika’da yayılış gösterir ancak süs bitkisi değeriyle yaygın olarak yetiştirilmektedir ve günümüzde Akdeniz havzası boyunca doğallaşma eğilimindedir. Yol kenarı, park ve bahçelerde görülen bitki umumiyetle temmuz ve ağustos ayları arasında çiçek açmaktadır ve bitkiyi deniz seviyesinden 1000 metreye kadar olan rakımlarda İzmit ilçesinde gözlemlemek mümkündür.

Harita | Sinonimler | Herbaryum

Etimoloji

Cins adı Antik Yunanca aşk çiçeği anlamına gelir. Diğer bir görüşe göre ise yine Antik Yunanca korunaklı çiçek anlamını verir. Bitkiler vaktiyle çeşitli aşk büyülerinde kullanılmıştır. Epitet Latince erken gelişen anlamına gelir. Türün, cins özelinde erken dönemde çiçeklenmesine işaret eder.