Yucca gloriosa var. tristis (Avize ağacı)

Hüseyin Doğan avatarı
Yucca gloriosa var. tristis
🌿 Nasıl tanırım?

Kısa gövdeli, dallı ve özellikle yaprak kenarlarının düz olması ayırt edici özelliğidir. Yucca filamentosa taksonunun yaprak kenarlarında kıvırcık ve ipliksi lifler bulunmaktadır.

Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.

Tanımı

Genellikle 5 metre kadar büyüyebilen her dem yeşil bir bitkidir. Tabandan çıkan birkaç gövde mevcuttur. Uzun yaprakları düz ve serttir, 30 ila 50 cm uzunluğunda ve 2 ila 3,5 cm genişliğinde olurlar. Yapraklar koyu yeşil, düz kenarlı, pürüzsüz ve tepede sipsivridir. Çiçek kurulu bileşik salkım halinde olup 2,5 metreye kadar uzamaktadır. Beyaz çiçekler çan biçimlidir ve bazen mor ya da kırmızı renkler görülmektedir. Meyveleri 8 cm kadar büyümektedir. Yaz koşullarına bağlı olarak her yıl çiçek açmayabilir. Çiçeklerinin kokusu geceleri daha belirgindir. Yaprakları kıvrıktır. Dilimizde avize ağacı adı ile bilinmektedir.

Meyvesi ve çiçekleri çiğ ya da pişirilerek tüketilmektedir. Ayrıca kökü kurutulup öğütülerek ekmek yapımında kullanılmıştır. Köküne sabun ikamesi olarak başvurulmuştur. Yapraklarından elde edilen lifler kumaş, ip, sepet ve hasır yapımında kullanılmaktadır. Kökleri saponin içerir ve sabun yapımında kullanılır. Meyvesi müshil etkilidir. Kökü temizleyicidir. Temas halinde çeşitli cilt sorunlarına yol açabileceği rapor edilmiştir.

💡 Biliyor muydunuz?

Yaz koşullarına bağlı olarak her yıl çiçek açmayabilir. Çiçeklerinin kokusu geceleri daha belirgindir. Bitkinin alt yapraklarının kuruması kötüye işaret değildir. Aksine bunu yaparak gövde oluşturmaktadır.

Avize çiçeği adı bitkinin avizeyi andıran iri çiçek durumuna bir göndermedir. Ayrıca çiçekler ay ışığını yansıtarak parlamakta ve bu durum avize alegorisini tamamlamaktadır. Bitki aslında, gece aktif olan güveleri kendine çekmek için yol gösterici bir fener yakmaktadır.

🌐 Etimoloji

Cins adının aslında Karib dilinde Manihot esculenta (manyok) için kullanılmaktadır. Bununla birlikte cins isimlendirilirken manyok ile karıştırıldığı için bu adı almıştır. Epitet Latince şanlı, ihtişamlı anlamına gelir. Özgün tanımda epitet tercihi ile ilgili bir açıklama yoktur ancak bitkinin genel görünümünün görkemli olmasına ya da dik ve kılıç biçiminde olan yaprakların, zafer kazandıktan sonra kılıçlarını havaya kaldıran askerleri simgelediği çıkarımı yapılabilir. Alttür epiteti ise Latince sert anlamına gelir ve yaprak yapısına işaret eder.

🗣 Folklor

Deniz tuzuna dayanıklı olması sayesinde Akdeniz havzası boyunca doğallaşmıştır. Daha da önemlisi, cinsin aksine tozlaşmak için yucca güvelerine ihtiyacı yoktur, kendi kendine de tozlaşmaktadır. Ayrıca benzen ve trikloroetilen gibi zararlı gazları emme kapasitesi de bulunmaktadır.

FLORA NICOMEDIAE • USA

Biyocoğrafik dağılım ve ekolojik profil

🌍 Coğrafi Dağılım

Bu tür, ABD'nye özgüdür ancak Batı Avrupa'da doğallaşmıştır.

🧬 Takson Kartı

Alem Plantae
Takım Asparagales
Familya Asparagaceae
Cins Yucca
Tür

🌱 Ekolojik Profil

🌍 Habitat

Bahçeler, mezarlıklar, parklar

🌱 Yaşam formu

Fanerofit

🌸 Çiçeklenme

Ağustos – Kasım

📍 Arazi notu

21 Ekim 2020 • İzmit • 10 m • Peyzaj

🗺️ Türkiye gözlemleri

⚠️ Dikkat

Yaprak uçları oldukça sivridir ve kolayca yaralanmalara neden olabilir. Bu nedenle İspanyol hançeri adıyla da bilinmektedir.

Bu bitki ilimizin doğal bir türü değildir. Bahçelerde, mezarlarda ve peyzaj alanlarında görülebilir. Yakın olduğu Cordyline ve Dracaena gibi cinslerden gösterişli beyaz çiçekleri ile ayrılmaktadır.

Fotoğrafları

🌱️ Uyarı

Sitede yer alan bitkisel kullanım bilgileri yalnızca bilgilendirme ve kültürel aktarma amacı taşımaktadır. Herhangi bir bitkiyi tıbbi amaçla kullanmadan önce mutlaka bir hekime, eczacıya, fitoterapi konusunda eğitimli bir uzmana veya ilgili sağlık profesyoneline danışılması gerekmektedir.

Leave a Comment

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir