Xanthium orientale (Domuz pıtrağı)

derleyen:

Uyarı: Site sahibi, sitede yer verilen her türden bilginin uzman görüşüne dayandırılmaksızın kullanılmamasını şiddetle tavsiye eder.

Özet

Xanthium orientale (Domuz pıtrağı) genelde işlenmemiş arazilerde görülen ve yaz başından güz sonuna kadar çiçek açan istilacı bir bitkidir.

Hiyerarşi

Plantae

Bitkiler

Asterales

Papatya takımı

Asteraceae

Papatyagiller

Xanthium

Pıtrak

Tanımı

Xanthium orientale (Domuz pıtrağı) 20 ila 120 cm büyüyebilen tek yıllık bir bitkidir. Gövde pürüzlüdür ancak dikenli değildir. Yapraklar yumurtamsı ila üçgensi, 5 ila 14 cm uzunluğunda, 5 ila 15 cm genişliğinde, darca üç loblu, tabanı yüreksi, kenarları dişli, her iki yüzeyi de yeşil renkli ve pürüzlü, yaprak ayası 3 ana damarlı, yaprak sapı 3 ila 18 cm uzunluğundadır. Erkek kömeçler terminal şemsiyededir. Filarileri tek sıralı, dikdörtgensi-mızraksı, 2,2 mm uzunluğunda, dış paleya dikdörtgensi-mızraksı ve iç paleya mızraksı olup taç beyaz renkli ve 5 dişlidir. Dişi kömeçler koltuklardadır. Filarileri 1 sıra halinde, dikdörtgensi-mızraksı ve 3 mm uzunluğundadır. Pıtrak sapsız, elipsoit, 1,5 ila 2 cm uzunluğunda, salgılı tüylü, 3 ila 5 mm uzunluğunda çok sayıda kancalı dikenli, gaga 4 ila 6 mm uzunluğunda ıraksak, kavisli ve halkalıdır.

Gözlem bilgileri

Bitki doğal olarak Amerika kıtasında yayılış gösterir ancak günümüzde dünyanın büyük bölümünde doğallaşmıştır. [HaritaSinonimlerHerbaryum] Tahrip edilmiş araziler, sulak alanlar ve yol kenarında görülen bitki umumiyetle haziran ve ekim ayları arasında çiçek açmaktadır ve bitkiyi deniz seviyesinden 1600 metreye kadar olan rakımlarda il genelinde gözlemlemek mümkündür.

Türkçe adı

Dilimizde domuz pıtrağı adı ile bilinmektedir.

Etimoloji

Cins adı Antik Yunanca sarı anlamına gelir ve bu bağlamda cinse bağlı bazı bitkilerin sarı boya yapımında kullanılmasına işaret eder. Tür adı Latince doğulu anlamına gelir. İşin doğrusu tür ilk tanımlandığında Uzakdoğu orijinli olduğu düşünülmüştü. Özgün tanımda bu “Habitat in China, Japonia, Zeylona” cümlesi ile belirtilmiştir.

Gıda

Tohumları öğütülerek hamur işi yapımında kullanılır.

Bilgi

Tohumlarının çiğnendikten sonra vücuda sürülmesinin kaktüs gibi dikenli bitkilere koruma sağladığı, bunun lapa halinde uygulanmasının vücuda giren diken, kıymık gibi cisimleri çıkarttığı rapor edilmiştir.

Fotoğrafları