Steveniella satyrioides (Takkeli salep)

Tanımı

Genellikle 15 ila 40 cm büyüyebilen bir bitkidir. Gövdenin altında 2 adet sivri uçlu ve yaprak benzeri bırahte mevcuttur. Yapraklar dilsi ya da genişçe mızraksı, zeytin yeşili renginde, üst bölümde boyuna kahverengimsi mor çizgili ve alt bölümde mor bezelidir. Çiçek kurulu başak formundadır ve 18 cm kadar uzayabilir. Bırahte yumurtalıktan çok daha kısadır. Çiçekler eksene yaslanıcıdır. Çanak yaprak kukuletası yumurtamsı, dış yüzeyi tozsu yeşilimsi, iç yüzeyi grimsi mor lekelidir. Taç yaprak şeritsi ve 4 ila 6 mm uzunluğundadır. Dudak zeytin yeşili ya da sarımsı yeşil, tabana doğru mor lekeli; yanal loblar kısa ve yuvarlak; orta lob dilsi ve 6 mm uzunluğundadır. Mahmuz 4 mm uzunluğunda ve yumurtalığa yaslanıcıdır. Dilimizde takkeli salep adı ile bilinmektedir.

Gözlem bilgileri

Steveniella satyrioides, Akdeniz havzası ile Türkiye ve Kafkasya’da doğal olarak yayılış gösterir. Ormanlık alanların sınırları ile çalılık alanlarda görülmektedir. Umumiyetle nisan ve mayıs ayları arasında çiçek açmaktadır. Bitkiyi deniz seviyesinden 1300 metreye kadar olan rakımlarda Kartepe ilçesinde gözlemlemek mümkündür.

Harita | Sinonimler | Herbaryum

Etimoloji

Cins, Fin asıllı Rus bitki ve böcek bilimci Christian von Steven’a (30 Ocak 1781 – 30 Nisan 1863) adanmıştır. Cinsin tip örneğini Orchis satyrioides adı ile ilk defa o tanımlamıştır. Yunanca Satyrium gibi anlamına gelir. Satyrium bazı orkide türlerinin geleneksel adı olmakla birlikte günümüzde de geçerli bir cins adıdır. Romalılar satirlerin (yarı insan yarı keçi mitolojik varlık) orkide ile beslendiğini düşünür ve bu nedenle bu bitkilere satyrion derlerdi. Bu varlıkların cinsel açıdan istekli olmaları da orkide ile beslenmelerine yorulmuştur. Orkideler bu nedenle sıklıkla bu amaca matuf olarak kullanılırdı.