Coğrafi dağılım.
Akdeniz havzasından Avrupa ve Kafkasya’ya kadar uzanan bir yayılışa sahiptir.
Kocaeli’nde güz mevsiminde çiçek açan yegane sümbül cinsidir.
Çiçekler yapraklardan önce belirmekte ve yapraklar çiçekler solduktan sonra ortaya çıkmaktadır.
Çoğu bitkinin yaşam döngüsünü bitirdiği dönemde çiçek açmaktadır. Bu nedenle hem rekabet koşulları lehinedir hem de böcekler için son bir ziyafet sunmaktadır.
Cins oldukça karışıktır ve çoğu takson fenotipik olarak değil genetik olarak farklılaşmıştır. Bu duruma kriptik tür adı verilmektedir.
Bazı otoriteler cinse bağlı bazı türleri gizli tür kompleksi olarak tanımlamıştır. Buna göre, dışarıdan tamamen aynı görünseler de aslında genetik olarak farklılaşmış ve birbirleriyle çiftleşemeyen birçok alt gruptan oluşmaktadır.
Yakın cinslere göre görünümlerinin daha az gösterişli olması nedeniyle nadiren süs bitkisi olarak değer görürler.
Cinse bağlı türler birbirine hayli yakındır ve bu nedenle teşhis edilmeleri güçtür. Öte yandan Kocaeli’nde tek türle temsil edilmektedir.
Cins 23 Kasım 1553 – 6 Şubat 1617 tarihleri arasında yaşamış İtalyan bitki bilimci Prospero Alpini’ye adanmıştır. Soyadı daha önceden Alpinia cinsine verildiği için, tercih adından yana kullanılmıştır. Tıbbi ve egzotik bitkilere dair incelemeler yazan Alpini’nin muz ve kahve üzerine yazdıkları Avrupa’da bu türlerle yazılmış ilk bilimsel metinleri oluşturur.
Prospero (Yılansoğanı) 6 ila 25 cm büyüyebilen soğanlı bitkilerden oluşan bir cinstir. Güz aylarında çiçek açarlar. Yapraklar dar olup 2 ila 12 arası sayıda ve tabandadır. Her bir soğandan 5 ila 30 adet çiçek taşıyan 1 ila 4 adet sıkapa çıkar.
Çiçek kurulu salkım formunda olup çiçekler sıkı biçimde dizilmiştir. Çiçekler leylak, pembe, morumsu renklidir ve yapraklar gelişmeleri tamamlamadan önce çiçek açarlar. Bırahte ve ikincil bırahte mevcut değildir.
Tepal 4 ila 10 mm uzunluğunda ve serbesttir. Ercik ve iplikçiklerin rengi tepallerle aynıdır ancak başçık kısa ve mor renklidir. Tohum taslağı başına iki bölüm bulunmaktadır. Tohumlar koyu kahverengi ve dikdörtgensidir.
Kocaeli’ndeki türler
Prospero autumnale (Güz sümbülü) diğer sümbüllerin aksine habitat tercihi oldukça değişken olan bir …
Read More