Çiçeklerin yaz sonu ile güz başında açması en ayırt edici özelliğidir. Kocaeli’nde bu dönemde çiçek açan başka sümbül türü bulunmamaktadır.
Bırahtenin mevcut olmaması ve çiçeklerin yapraklardan önce belirmesi de dikkat çekicidir.
Tanımı
Prospero autumnale genellikle 5 ila 30 cm büyüyebilen bir bitkidir. Soğan 1 cm uzunluğunda ve 2 cm genişliğinde, gömleği kahverengi veya pembemsidir. Yapraklar 3 ila 12 arası sayıda ve darca şeritsidir. Bunlar 2 ila 17 cm uzunluğunda, 1 ila 2 mm genişliğinde ve etlidir. Yapraklar genellikle çiçeklerden sonra belirici ve genellikle diktir. Sıkapa 1 ila 2 arası sayıda ve diktir. Çiçek durumu 4 ila 25 arası çiçekli, başlangıçta yoğun ve piramit biçiminde, zamanla gevşektir. Çiçek sapı neredeyse dik ve 3 ila 10 mm uzunluğundadır. Bırahte görülmez. Tohumlar siyah renklidir. Dilimizde güz sümbülü adı ile bilinmektedir.
Bazı otoriteler türü gizli tür kompleksi olarak tanımlamıştır.
Buna göre, dışarıdan tamamen aynı görünseler de aslında genetik olarak farklılaşmış ve birbirleriyle çiftleşemeyen birçok alt gruptan oluşmaktadır.
Cins 23 Kasım 1553 – 6 Şubat 1617 tarihleri arasında yaşamış İtalyan bitki bilimci Prospero Alpini’ye adanmıştır. Soyadı daha önceden Alpinia cinsine verildiği için, tercih adından yana kullanılmıştır. Tıbbi ve egzotik bitkilere dair incelemeler yazan Alpini’nin muz ve kahve üzerine yazdıkları Avrupa’da bu türlerle yazılmış ilk bilimsel metinleri oluşturur. Epitet Latince güz anlamına gelir. Daha önce Scilla cinsinde olan türün, Scilla cinsine göre farklı bir mevsimde çiçek açmasına işaret eder. İkili adlandırma öncesi adı “Hyacinthus stellaris autumnalis minor”dur.
Sümbül isimlerinde görülen ve olumsuzluk çağrıştıran gavur, yılan, karga, arap, vb. nitelemeler aslında bir aşağılamadan daha çok estetik açıdan oldukça önemli olan gerçek sümbülden ayırt edilmesi tercih edilmiştir. Bu durum sadece Türkçeye özgü değildir. Klasik çağdan itibaren bitki isimlerinde görülen bir yönelimdir.
Biyocoğrafik dağılım ve ekolojik profil
🌍 Coğrafi Dağılım
Bu tür, Akdeniz havzasından Batı Avrupa, Karadeniz ve Kafkasya'ya kadar uzanan bir alanda bulunmaktadır.
🧬 Takson Kartı
🌱 Ekolojik Profil
Yamaçlar, çalılıklar, orman açıklıkları, çayırlar
Geofit
Temmuz – Kasım
05 Ekim 2024 • Dilovası • 320 m • Çayır
🗺️ Türkiye gözlemleri
Bu bitki, çiçeklerini yapraklarından önce göndermektedir. Doğa günden güne çıplaklaşırken, ince sapları üzerinde zarif pembe-mor çiçekleriyle adeta tek kişilik bir gösteri sunmaktadır.
Yerinde güzel. Bitkileri koparmak yerine sadece fotoğraflayarak, güzelliklerinin dalında ve köklerinin ait olduğu toprakta kalmasına izin verin ki bu özel miras geleceğe de kalsın.
Fotoğrafları
Sitede yer alan bitkisel kullanım bilgileri yalnızca bilgilendirme ve kültürel aktarma amacı taşımaktadır. Herhangi bir bitkiyi tıbbi amaçla kullanmadan önce mutlaka bir hekime, eczacıya, fitoterapi konusunda eğitimli bir uzmana veya ilgili sağlık profesyoneline danışılması gerekmektedir.
Leave a Comment