Coğrafi dağılım.
Cins, Akdeniz havzasından Malezya’ya uzanan bir kuşakta ve ayrıca Afrika’da yayılış göstermektedir.
Santorini adasında en az 4700 yıl öncesine ait bitkinin resmedildiği freskler bulunmuştur.
Bilimsel adına uygun olarak bu cinsten bugüne kadar elliden fazla farklı alkaloit izole edilmiştir.
Bazı türlerinin çiçekleri geceleri ya da akşam saatlerinde yoğunlaşan bir kokuya sahiptir. Bu koku, genellikle tozlayıcı güveleri çekmeye yönelik bir stratejidir. Ayrıca çiçek renklerinin parlak beyaz olması da tozlayıcılar tarafından karanlıkta kolayca fark edilmelerini sağlamaktadır.
Tohumları hafif, süngerimsi ve kömür benzeri siyah bir kaplamaya sahiptir. Bu sayede tuzlu deniz suyunda zarar görmeden uzaklara gidebilirler. Bazı türleri, soğanlı bitkilerde nadir görülen biçimde geniş doğal yayılış alanına sahiptir.
Bazı türleri yazın 50 dereceyi bulan deniz kumlarında hayatta kalabilirken bazı türleri de volkanik küllerin üzerinde yaşamaktadır.
Her ne kadar kum zambağı adı uygun görülmüş olsa da zambakla yakından bir ilgisi yoktur. Bizce doğru isim kum nergisi olmalıydı.
Bu bitkinin Kocaeli’ndeki popülasyonları turizm sezonunun en yoğun dönemde çiçek açıp tohum dağıtmaktadır. Bu nedenle yoğun bir insan baskısı altındadır. Ayrıca sezon dışında iş makinelerinin kumsalların doğal yapısını bozmaları da başka bir tehdittir.
Bitkiler kumul ekosistemi için kritik öneme sahiptir. Bu nedenle toplamaktan ve bulunduğu yeri tahrip etmekten kaçının.
Cins adı Antik Yunanca her şeye kadir anlamına gelir. İsim Dioscorides tarafından kullanılmaktadır, burada atıf iki yönlü olabilir, ilki bitki bilinen bir tıbbi bitkidir. İkincisi ise bitkinin, habitatı ile ilgili olmalıdır. Bitki, deniz kumullarında görülür ve burada koşullar oldukça zordur. Kelime her derde deva anlamında da kullanır. İsim ayrıca Yunan olimpiyatlarında bulunan ve boks ile güreşin karması olan bir spor dalının adıdır.
Pancratium (Kumzambağı) genellikle 40 ila 50 cm büyüyebilen soğanlı bitkilerden oluşan bir cinstir. Yumrular 4 ila 8 cm çapında, uzun bir boyna doğru daralıcı olmakla birlikte küresel ya da yumurtamsıdır. Yapraklar şeritsi ila kayış biçimde, sapsız ve genellikle bükülmüştür. Sıkapa 2 ila 3 cm çapında, katı ve yapraklarla aynı boyda ya da daha kısadır.
Çiçek durumu tek ya da çok çiçekli, 1 ila 2 adet kaynaşık invıolukral bırahte ile çevrili, tepede ve şemsiye biçimlidir. Çiçekler kokulu, beyaz ya da yeşilimsi, düzenli, sapsız, uzun silindirik çiçek örtüsü tüplü ve uçta huni biçimidir. Çiçek örtüsü bölümleri şeritsi ila darca mızraksı ve yayılıcıdır.
Ercikler çiçek örtüsü tüpünün boğazına yerleşmiştir. Meyve bölümlü bir kapsüldür. Tohumlar meyve başına 12 ila 40 adet, köşeli ve siyah renklidir.
Kocaeli’ndeki türler
Pancratium maritimum (Kum zambağı) gösterişli ve kokulu çiçekleriyle yaz boyunca kumsallarda görüleb…
Read More