Nasıl tanırım?
Bahar aylarında çayırlar veya makilik alanlarda, yıldızı andıran süt beyazı çiçeklere ve kenarları kirpikli yapraklara sahip bir geofit gördüyseniz, aradığınız bitki bu olabilir. Öte yandan Ornithogalum cinsi, birbirine yakın çok sayıda taksonu içerir. Aynı bölgede aynı dönemde birden fazla Ornithogalum türünün de bulunması mümkündür. Bu nedenle ayırt edici karakterlere dikkat edilmelidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.
Habitat
Yamaçlar, çayırlar, çalılıklar
Statü
Yerli
Çiçeklenme
Mart – Mayıs
Arazi notu
15 Mart 2025 • Kartepe • 1200 m • Yayla
Ornithogalum cinsi, çiçeklerinin altı köşeli, saf beyaz renkli ve belirgin yıldız şeklinde olması nedeniyle İsa’nın doğumunu müjdeleyen Beytüllahim Yıldızı’na benzetilmiştir. Dilimizde de ak yıldız adıyla bilinmektedir.
Hayvanlarda görülen aşırı tükürük salgısı, Ornithogalum türleriyle ilişkili zehirlenmelerin yaygın belirtilerinden biridir. Bitkinin bazı bölgelerde tükürük otu olarak adlandırılması da bu belirtiye dayanmaktadır.
Bu türe oldukça benzeyen endemik türler bulunmaktadır. Bu nedenle toplamaktan ve bulunduğu yeri tahrip etmekten kaçının.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins adı Antik Yunanca kuş sütü anlamına gelir. Olasılıkla çiçeklerin saf beyaz rengine işaret etmektedir. Bazı türlerde ise çiçekler kuş pisliğini andırır. Epitet Latince saçaklı anlamına gelir ve açık bir şekilde türün yaprak kenarlarına işaret eder. Özgün tanımda bu “Folia radicalia linearia acuta margine villis ciliata” olarak belirtilmiştir.
Ornithogalum fimbriatum genellikle 7 cm büyüyebilen bir bitkidir. Sıkapa belirsiz ya da çok kısadır. Yapraklar birkaç adet, sıkapadan daha uzun, 3 ila 5 mm genişliğindedir. Yaprakların üst yüzeyinde beyaz çizgi yoktur ve kenarları kirpiklidir.
Çiçek durumu 4 ila 8 arası çiçeklidir. Çiçek örtüsü bölümleri çoğunlukla 11 ila 14 mm uzunluğunda, iç yüzeyi beyaz ve dış yüzeyi yeşil şeritlidir. Meyve zamanı çiçek sapı kıvrılır. Kapsül darca kanatlıdır. Dilimizde kirpi sasal adı ile bilinmektedir.
Bitki için önerilen kirpi sasal adı, bilimsel adından yer alan fimbriatum kelimesinden üretilmiş gibi gözüküyor. Ancak bu kelime saçaklı anlamına gelir, bitkinin yaprakları kirpiklidir (ciliate) ve bu durumda kirpikli sasal denmeliydi.