Ophrys lutea subsp. galilaea (Sarı salep)

Tanımı

Genellikle 10 ila 30 cm büyüyebilen bir bitkidir. Yapraklar tabanda, 3 ila 5 arası sayıda, mızraksı ila ovaldir. Çiçek kurulu başak formundadır ve 1 ila 7 arası sayıda çiçek bulundurur. Çanak yapraklar yumurtamsı ve yeşil renklidir. Sırttaki dik ve yandakiler yayılıcıdır. Taç yapraklar şeritsi, uçları küt ve sarımsı yeşil renklidir. Dudak yayılıcı, üç loblu ve sarı renkli olup ortasında kahverengi ila kahverengimsi mor renkli ve kadifemsi bir bölge görülür. Yanal loblar üst üste binici değildir. Orta lob uçta çentikli ya da iki loblu ve iki koyu morumsu-kahverengi ıraksak yamalıdır. Ayna soluk grimsi-mavi renkli, parlak ve kahverengi ya da morumsu kahverengimsi kadifemsi bir bölge tarafından çevrilmiştir. Sütun küt uçludur. Dilimizde sarı salep adı ile bilinmektedir.

Gözlem bilgileri

Ophrys lutea subsp. galilaea Akdeniz’e kıyısı olan ülkelerde doğal olarak yayılış gösterir. Çalılık, makilik, ormanlık alan sınırı ve çayırlarda görülen bitki umumiyetle mart ve nisan ayları arasında çiçek açmaktadır ve bitkiyi deniz seviyesinden 600 metreye kadar olan rakımlarda Dilovası ve Gebze ilçelerinde gözlemlemek mümkündür.

Harita | Sinonimler | Herbaryum

Etimoloji

Yunanca kaş anlamına gelir ve bu bağlamda çiçeklerin kenarlarının belirgin biçimde tüylü olmasına dikkat çekmektedir. Diğer görüş ise Roma uygarlığında kadınların kaşlarını karartmak için bu bitkileri kullanmaları ile ilgilidir. Plinius, bitkileri Roma’da kadınların kaşlarını karartmak için kullandıklarını yazar. Epitet Latince sarı renkli anlamına gelir açık bir şekilde türün çiçek rengine işaret eder. Alttür epiteti ise Latince Celile anlamına gelir. Károly Rezsö Soó von Bere türün tip yeri için “Palaestina” notunu düşmüştür.