Nasıl tanırım?
Erkek ve dişi çiçeklerin aynı bireylerde bulunması, yaprakların 1 mmden dar ve belirsiz biçimde dikenli olması ayırt edici özelliğidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.
Habitat
Tatlı su kaynakları
Statü
Yerli
Çiçeklenme
Haziran – Eylül
Arazi notu
11 Ağustos 2021 • Körfez • 250 m • Göl
Mekiksi olan tohumlar olgunlaştıklarında gövdeler oldukça kırılgan hale gelir, bu bitkinin tohum dağıtma stratejisinin bir parçasıdır. Kırılan gövdeler bitkinin tohumlarını su akıntıları ile birlikte uzak mesafelere taşır. Diğer sucul bitkilerden daha erken gelişmesi nedeniyle rekabet olmaksızın gelişir ve aşırı yayılması balıklar ve kuşlar için elverişsiz şartlara neden olur.
Bitki, tohumlarıyla ve kopan parçalarıyla çoğalmaktadır. Tohumları ördeklerin sindirim sisteminden geçtikten sonra çimlenme oranı artmaktadır. Tohumlar, su altında uzun süre canlı kalabilir. Bunlar karanlık ve 24°C sıcaklık koşulları oluştuğunda çimlenir. Tozlaşma su içinde gerçekleşir. Erkek çiçeklerden salınan polenler, su akıntısıyla dişi çiçeklere ulaşmaktadır.
Ötrofik (besin açısından zengin ve bulanık) sularda bile yaşayabilir. Bu koşullar rekabet azalttığı için baskın hale gelebilir. Öte yandan bir sulak alandaki popülasyon hızla azaldığında bu durum suyun kalitesinin bozulduğuna dair bir biyoindikatördür.
Birçok bölgede kontrol edilmesi zor bir istilacı tür haline gelmiştir. Yoğun, çalımsı kümeler oluşturarak yerli bitkileri gölgede bırakır, rekreasyon faaliyetlerini engeller ve su kanallarını tıkayabilir. Bulanık ve besin açısından zengin (ötrofik) sulara toleranslıdır, böylece diğer türlere karşı avantaj sağlar. Tohumları su kuşları tarafından taşınabilir ve bitki parçaları teknelerle veya akıntılarla kolayca yayılabilir.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins adı Antik Yunanca su perisi anlamına gelir. Sonuç itibariyle cinsin sucul karakterine işaret etmektedir. Adını kaynak, dere, akarsu gibi tatlı su kaynaklarında yaşadığına inanılan perilerden/nemflerden (Ναϊάς) almıştır. Dilimizde de su perisi olarak bilinen bu bitkiler sadece su kaynaklarında görülmektedir. Epitet Latince küçük anlamına gelir ve buna göre türün cins içindeki boyutuna işaret eder.
Najas minor 80 cm büyüyebilen tek yıllık bir bitkidir. Bitki bir evciklidir, yani erkek ve dişi çiçekler aynı bitkide bulunmaktadır. Yoğun kümeler halinde görülmektedir ve gövde oldukça dallıdır. Gövde kolaylıkla kırılabilir ve bu parçalardan çoğalabilir. Kökler liflidir.
Çiçekler küçüktür ve yaprak koltuklarında küme halindedir. Erkek çiçekler sıpata ile iken dişi çiçekler 1 ila 2 adet küme halindedir. Yapraklar karşılıklı, dallanmamış, kayış şeklinde ve 4,5 cm uzunluğunda ve 0,5 ila 1 mm genişliğindedir. Yapraklar dişlidir ve bu çıplak gözle görülebilir. Yaprak kılıfları 2 ila 3 mm, kulakçıklar 0,5 mm uzunluğunda, yuvarlak ve dişlidir.
Meyve hafifçe kıvrık, morumsu, mekiksi ve 2,5 mm uzunluğundadır. Yapraklar dişlidir ve bu karakteri çıplak gözle görmek mümkündür. Olgun yapraklarının geriye kıvrık olması ile diğer Najas türlerinden ayırt edilmesi mümkündür. Dilimizde küçük superisi adı ile bilinmektedir.