Nasıl tanırım?
Erkek ve dişi çiçeklerin ayrı bireylerde bulunması, yaprakların 1 mmden geniş ve belirgin biçimde dikenli olması ayırt edici özelliğidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.
Habitat
Tatlı su kaynakları
Statü
Yerli
Çiçeklenme
Haziran – Temmuz
Arazi notu
02 Ağustos 2024 • İzmit • 225 m • Göl
Bitki, tohumlarıyla ve kopan parçalarıyla çoğalmaktadır. Tohumları ördeklerin sindirim sisteminden geçtikten sonra çimlenme oranı artmaktadır.
Tohumlar, su altında uzun süre canlı kalabilir. Bunlar karanlık ve 24°C sıcaklık koşulları oluştuğunda çimlenir.
Tozlaşma su içinde gerçekleşir. Erkek çiçeklerden salınan polenler, su akıntısıyla dişi çiçeklere ulaşmaktadır.
Sığ ve güneş ışığını bol alan sularda kısa ve sık büyürken derin sularda 1 metreyi aşan uzun sürgünler oluşturabilir.
Genç bireyler çiğ olarak tüketilmektedir.
Ötrofik (besin açısından zengin ve bulanık) sularda bile yaşayabilir. Bu koşullar rekabet azalttığı için baskın hale gelebilir. Öte yandan bir sulak alandaki popülasyon hızla azaldığında bu durum suyun kalitesinin bozulduğuna dair bir biyoindikatördür.
Birçok bölgede kontrol edilmesi zor bir istilacı tür haline gelmiştir. Yoğun, çalımsı kümeler oluşturarak yerli bitkileri gölgede bırakır, rekreasyon faaliyetlerini engeller ve su kanallarını tıkayabilir. Bulanık ve besin açısından zengin (ötrofik) sulara toleranslıdır, böylece diğer türlere karşı avantaj sağlar. Tohumları su kuşları tarafından taşınabilir ve bitki parçaları teknelerle veya akıntılarla kolayca yayılabilir.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins adı Antik Yunanca su perisi anlamına gelir ve sonuç itibariyle cinsin sucul karakterine işaret eder. Adını kaynak, dere, akarsu gibi tatlı su kaynaklarında yaşadığına inanılan perilerden/nemflerden (Ναϊάς) almıştır. Dilimizde de su perisi olarak bilinen bu bitkiler sadece su kaynaklarında görülmektedir. Epitet Latince denizde anlamına gelir ve özgün tanımda bu “Habitat in Europae maribus” olarak belirtilmiştir. Türün habitat tercihine işaret etmekle birlikte, doğrusu tür tatlı ve acı sularda da görülmektedir.
10 ila 50 cm büyüyebilen, tek yıllık ve iki evcikli (yani erkek ve dişi çiçekler farklı bireylerde görülür) bir bitkidir. Gövde kırılgandır, 1,5 metreye kadar uzayabilir ve üst bölümde dallıdır. Düğümlerarası çıplak ila dikenlidir. Yapraklar etli, 1 ila 5 cm uzunluğunda, diken dahil olmak üzere 1 ila 3,5 mm genişliğinde ve dikenli dişlidir. Kaba dişler, yaprakların her bir tarafında 4 ila 15 arası sayıdadır. Yapraklar evvela parlak yeşil renkli iken zamanla kahverengimsi olur. Kılıf 4 mm uzunluğunda, her bir yanında 0 ila 2 arası sayıda dikenli ve kulakçık mevcut değildir.
Çiçekler tek, koltuklarda ve erkek çiçekler sıpatalıdır. Erkek çiçekler yeşil renkli, dikdörtgensi-eliptik, 1,7 ila 3 mm uzunluğunda ve tek erciklidir. Dişi çiçekler kırmızımsı, yumurtamsı-eliptik ve 2,5 ya da 5,7 mm uzunluğunda ve boyuncuk 3 parçalıdır.
Meyve 3 ila 6 mm uzunluğunda, elipsoit ve tepede daralmaktadır. Tohumlar yumurtamsı, hafifçe asimetrik ve testa kırmızımsı-kahverengidir. Bilhassa düğümlerarasının dikenli ve yapraklarının abaksiyal yüzeyi boyunca dikenler bulundurması ile ayırt edilir. Dilimizde dikenli superisi adı ile bilinmektedir.