Nasıl tanırım?
Yaprakların tabanda, sapsız, kurdele formunda, tepede dişli ve gövdelerin kısa olması ayırt edici özelliğidir. Meyve zamanı sapların sarmal biçiminde kıvrılmış olması en dikkat çekici karakteridir.
Habitat
Tatlı su kaynakları
Statü
Yerli
Çiçeklenme
Haziran – Eylül
Arazi notu
23 Temmuz 2024 • Derince • 225 m • Göl
Erkek çiçekler su üzerinde yüzebilen kayık benzeri bir yapıdadır, başçıklar uzundur ve polenler bu sayede kuru kalır. Dişi çiçeklerin çiçek örtüsü de başçıkların kuru kalacağı biçimdedir. Sarmal sap üzerindeki dişi çiçekler esnek sapları sayesinde su yüzeyine bakar durumdadır ve yüzücü erkek çiçeklerin temasına açık haldedir. Erkek çiçekler, dişi çiçeklere temas ettiğinde tozlaşma gerçekleşir ve dişi çiçeklerin sapları kıvrılarak çiçeği meyvenin olgunlaşması için su altına çeker.
Yaprak boyunca uzanan paralel damarların arasında saydam şeritler bulunmaktadır. Bu doku bitkinin su dalgalarıyla kırılmadan esnemesini sağlarken, otçul balıkların bitkiyi tek bir bütün olarak görmesini zorlaştırmaktadır. Ayrıca yaprak uçlarına doğru mikroskobik ince dişleri vardır. Bu dişler salyangozların bitkiyi uç kısımlardan yemesini zorlaştıran gizli bir savunma mekanizmasıdır.
Genç yaprakları çiğ olarak tüketilmektedir, ayrıca susam ile birlikte iştahı açmak için çay halinde içilmektedir. İştah açıcı, yatıştırıcı, soğutucu, mide ağrısı gidericidir, ayrıca kadın şikayetlerinin tedavisinde de kullanılmaktadır. Bunun yanında lökosenin tedavisinde kullanılmıştır.
Yaprak hücrelerinin ışık altında çok güçlü bir iyon ve elektron akışı ürettiği keşfedilmiştir. Yaprak yüzeylerine mikro-elektrotlar bağlanarak bitkiden doğrudan elektrik akımı elde edilmiş ve bitki biyolojik bir pil olarak kullanılmıştır.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins 3 Mayıs 1661 – 18 Ocak 1730 tarihleri arasında yaşamış İtalyan doğa bilimci Antonio Vallisneri’ye adanmıştır. Bilimsel bilginin deney ve akıl yoluyla elde edilebileceğini savunmuş ve esas olarak Aristo’nun teorilerinin terk edilmesini önermiştir. Epitet Latince sarmal anlamına gelir. Dişi çiçekler tozlandıktan sonra çiçek sapı bir sülük (tendril) gibi kıvrılmakta ve meyveyi dere ya da göl tabanına yaklaştırmaktadır. Sarmal kelimesi de bu karaktere işaret etmektedir.
00 cm büyüyebilen çok yıllık bir bitkidir. Gövde sürünücü ve sitolonlu, silindirik ve 0,6 ila 2 mm genişliğindedir. Yapraklar tabanda, dar ve şeritsidir, soluk yeşil ila kırmızımsı renklerde olurlar ve 1 metre uzayabilirler.
Tek evcikli bir bitkidir. Dişi çiçeklerin taç yaprakları pembemsi beyaz renklidir. Erkek çiçekler serbestçe yüzerken, dişi çiçekler sarmal bir sap üzerindedir.
Meyve kahverengi olup koyu kırmızımsı leke ya da çizgiler taşır. Tohum çok sayıda, kahverengi ve kırmızımsı çizgilidir. Dilimizde kordela otu adı ile bilinmektedir.