İçeriğe geç
Anasayfa » Chenopodiastrum (Salmanca)

Chenopodiastrum (Salmanca)

FLORA NICOMEDIAE • COSMOPOLITAN

Coğrafi dağılım.

Cins dünyanın neredeyse tamamında yayılış göstermektedir.

01

Erken dönemde daha sonra dökülen veziküler trikomlar taşırlar ve bu sayede bitkiler zamanla tüysüzce bir görünüm kazanır.

02

Yapraklarının alt kısımları, bitkiyi güneş ışınlarından ve aşırı su kaybından koruyan, koruyucu tüylerle kaplıdır.

03

Amerika yerlileri, taze sürgünlerini ıspanak gibi haşlayıp yer, küçük siyah tohumlarını ise kurutup öğüterek besleyici bir un (pinole) haline getirirlerdi.

04

Avrupa ve Asya’da tarımın çöktüğü savaş ve kıtlık dönemlerinde, halkın doğadan toplayıp açlığı bastırmak için tükettiği birincil serbest gıdalardan biri olmuştur.


Bilgi

Bazı türleri, açık tozlaşmanın mümkün olmadığı durumlarda hayatta kalmayı sağlamak için kleistogamiyi kullanırlar. Yani çiçekler kendi kendine tozlaşmaktadır.

Folklor

Antik dönemlerden beri yaprak özleri ve çayları, halk tıbba bağırsak parazitlerini dökmek ve sindirim sistemini rahatlatmak amacıyla müshil olarak kullanılmıştır.

Dikkat

Cinse bağlı türler yenebilirdir ancak özellikle erken dönemde yaprakların oldukça benzediği zehirli bitkilerden ayırt etmek güçtür.
Bitki demir ve C vitamini açısından zengin olsa da yüksek oranda oksalik asit içerir. Bu yüzden çiğ tüketildiğinde kalsiyum emilimini azaltabilir. Romatizma, gut veya böbrek taşı geçmişi olanların kesinlikle pişirerek tüketmesi önerilir.


ETİMOLOJİ

Cins adı Latince Chenopodium gibi anlamına gelir. Cinsin, Chenopodium cinsi ile hayli yakın olmasına işaret eder.

BİLİMSEL TANIM

Chenopodiastrum (Salmanca) aromatik olmayan tek yıllık bitkilerden oluşan bir cinstir. Gövde dik ve yanal dallıdır. Genç bireylerin kesecikli tüyleri vardır ancak bunlar zamanla düşer ve böylece bitkiler olgunluk döneminde tüysüzce olurlar. Yapraklar almaşlı dizilişli, saplı, üçgensi, yumurtamsı, baklavamsı, yumurtamsı ya da mızraksıdır. Yaprak kenarı düzensiz dişli ya da loblu ya da dişli loblarla teleksidir. Çiçek durumu terminal ya da koltuklarda, başak ya da salkım halindedir. Çiçekler erselik ya da dişidir. Çiçek örtüsü bölümleri tabanda kaynaşık olup 5 adettir. Bölümlerde tepeye yakın çıkıntılı bir omurga ve içeriden görülebilen karakteristik bir orta damar bulunmaktadır.

Ercik beş adettir. Tepecik iki adettir. Çiçek örtüsü bölümleri meyveyi sarar ya da yayıktır. Zarsı perikarp tohumu güçlü biçimde sarılmıştır. Tohumlar yatay olarak dizilmiş olup siyah ve mercimeksidir.

Tohum kabuğu sıklıkla belirgin bir şekilde çukurlu, zaman zaman buruşuk ya da neredeyse pürüzsüzdür. Chenopodium ile oldukça benzerdir ve iki cinsi ayırmak için morfolojik karakterlerin her zaman güvenilir olmadığı vurgulanmaktadır.


Kocaeli’ndeki türler

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir