Carlina biebersteinii (Kayadikeni)

Tanımı

İki yıllık ve 12 ila 30 cm büyüyebilen bir bitkidir. Yapraklar genellikle düz, alt yüzeyi ağsı havlı ila ağsı yünlü, yumuşak dikenciklerle dişli ve tepeye doğru kademeli biçimde daralmaktadır. Taban yaprakları 10 ila 20 cm uzunluğunda ve darca mızraksıdır. Yapraklar kademeli olarak alt ve orta gövde yapraklarında dikdörtgensi ya da mızraksı biçime geçmektedir. Kömeç 2 ila 3 cm genişliğindedir. Dış filariler şeritsi ya da mızraksı, dikenli ve neredeyse saman renkli iç filarilerle aynı uzunluktadır. Dilimizde kayadikeni adı ile bilinmektedir.

Gözlem bilgileri

Carlina biebersteinii doğal olarak Avrasya’da yayılış gösterir. Yamaçlar ve çalılık alanlarda görülmektedir. Umumiyetle haziran ve ağustos ayları arasında çiçek açmaktadır. Bitkiyi 100 ila 300 metre arasındaki rakımlarda Kartepe ilçesinde gözlemlemek mümkündür.

Harita | Sinonimler | Herbaryum

Etimoloji

Cins, Kutsal Roma İmparatoruluğu’nun ilk imparatoru Şarlman’ın (Carolus Magnus/Charlemagne) adını taşımaktadır. Rivayete göre, Şarlman ordusunda görülen veba salgınını, başmeleğin yol göstermesi ile bir Carlina türünün kökünü kullanarak tedavi etmiştir. Şarlman ayrıca, İmparatorluk bahçelerinde yetiştirilmesi gereken bitkilere yönelik bir genelge yayımlamıştır. 72 bitkilik bu liste içinde çeşitli sebze ve süs bitkilerinin yanı sıra tıbbi değeri olan bitkiler de yer almaktadır. Tür 30 Temmuz 1768 – 28 Haziran 1826 tarihleri arasında yaşamış Alman biyolog ve zoolog Friedrich August Marschall von Bieberstein‘a adanmıştır. Kafkasya florası ile ilgili yaptığı çalışmaları ile bilinir.