Nasıl tanırım?
İç filarilerin sarı veya saman renkli, gövde yaprakların düz, kenarlarının düzenli dişli ve dış filarilerin iç filarilere eşit olması ayırt edici özelliğidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.
Habitat
Yamaç, çalılık
Statü
Yerli
Çiçeklenme
Haziran – Ağustos
Arazi notu
28 Temmuz 2024 • Kartepe • 40 m • Yamaç
Diğer devedikenlerinden ayıran en belirgin özelliği, kömeçleri çevreleyen iç filarilerin parlak, kuru ve kağıtımsı bir yapıda olmasıdır. Bunlar genellikle sarı, beyaz veya mor renkte olup uzun süre dayanır ve bu özellikleriyle kuru çiçek aranjmanlarında sıkça kullanılırlar.
Havadaki neme karşı hassastır. Hygrochasy adı verilen bu özellik sayesinde, yağmur veya çiy gibi nemli havalarda bırahteler, polenleri korumak için içe doğru kapanır. Bu özelliği nedeniyle geçmişte, özellikle Fransa, Almanya ve İspanya’da köylüler tarafından kapılara asılarak doğal bir hava barometresi olarak kullanılmıştır.
Bu tür, insanlar ve evcil hayvanlar için genellikle toksik olmayan tür kabul edilmektedir.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins, Kutsal Roma İmparatoruluğu’nun ilk imparatoru Şarlman’ın (Carolus Magnus/Charlemagne) adını taşımaktadır. Rivayete göre, Şarlman ordusunda görülen veba salgınını, başmeleğin yol göstermesi ile bir Carlina türünün kökünü kullanarak tedavi etmiştir. Şarlman ayrıca, İmparatorluk bahçelerinde yetiştirilmesi gereken bitkilere yönelik bir genelge yayımlamıştır. 72 bitkilik bu liste içinde çeşitli sebze ve süs bitkilerinin yanı sıra tıbbi değeri olan bitkiler de yer almaktadır. Tür 30 Temmuz 1768 – 28 Haziran 1826 tarihleri arasında yaşamış Alman biyolog ve zoolog Friedrich August Marschall von Bieberstein‘a adanmıştır. Kafkasya florası ile ilgili yaptığı çalışmaları ile bilinir.
İki yıllık ve 12 ila 30 cm büyüyebilen bir bitkidir. Yapraklar genellikle düz, alt yüzeyi ağsı havlı ila ağsı yünlü, yumuşak dikenciklerle dişli ve tepeye doğru kademeli biçimde daralmaktadır.
Taban yaprakları 10 ila 20 cm uzunluğunda ve darca mızraksıdır. Yapraklar kademeli olarak alt ve orta gövde yapraklarında dikdörtgensi ya da mızraksı biçime geçmektedir. Kömeç 2 ila 3 cm genişliğindedir.
Dış filariler şeritsi ya da mızraksı, dikenli ve neredeyse saman renkli iç filarilerle aynı uzunluktadır. Dilimizde kayadikeni adı ile bilinmektedir.