Nasıl tanırım?
Tek yıllık olması, ikincil bırahtelerin küçük, meyveden belirgin biçimde büyük ve meyveyi sıkıca kapatması ayırt edici özelliğidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.
Habitat
Tahrip edilmiş araziler, yol kenarı, tarla
Statü
Yerli
Çiçeklenme
Mayıs – Eylül
Arazi notu
04 Ekim 2023 • İzmit • 350 m • Tarla
Bu bitki, hayatta kalma şansını artırmak için iki tip tohum üretir. Büyük ve kahverengi tohumlar ince kabuklu olup uygun koşullarda hemen filizlenerek avantaj sağlar. Ancak daha hassastırlar. Küçük ve siyah tohumlar sert kabuklu olup toprakta yıllarca canlı kalabilir. Bunlar tohum bankasının yaklaşık %90’ını oluştururlar ve zorlu koşullar geçtikten sonra çimlenirler.
Kurak ve sıcak iklimlerde daha verimli fotosentez yapmasını sağlayan C4 karbon fiksasyonu mekanizmasına sahiptir. Bu, onu zorlu koşullarda bile üretken kılan önemli bir adaptasyondur.
Cinsin çoğu türünün aksine tuz kesesi yoktur ve tuzu doğrudan kendi hücrelerinde depolar.
Genç sürgün ve yapraklar pişirilerek tüketilmektedir. Ispanak ikamesi olarak kullanılmıştır. Ancak tadı acımtıraktır, bu nedenle genellikle diğer bitkilerle karıştırılarak tüketilir.
Kadmiyum, kurşun ve çinko gibi ağır metalleri bünyesinde biriktirme yeteneğine sahiptir . Bu özellik, onu kirli toprakların ve tuzlu atık suların temizlenmesi için potansiyel bir aday yapmaktadır.
Bitkinin olgunlaşan tohumları kaynatıldığında, geleneksel kumaş boyacılığında kullanılan mavi renkli bir boya elde edilir.
Organik olmayan gübrelerin kullanıldığı topraklarda yetişenler yenilmemelidir.
Çok büyük miktarlarda tüketimi fotosensitiviteye (ışığa karşı hassasiyet) neden olabilir
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins adı Antik Yunanca beslenmeyen anlamına gelir. Bitkilerin zor habitat koşullarında (örneğin kurak çöller) hayatta kalmalarına işaret eder. Kocaeli’de görülen üç tür de tuzcul ortamlara adapte olmuştur. Dilimizdeki unluca kelimesinin etimolojisi ile ilgili detaya ulaşamadık. Atriplex halimus gibi türlerin üzerlerine un serpilmiş gibi bir görünümü vardır ve belki de atıf bu yöndedir. Epitet Latince yayılan/uzatılan anlamına gelir. Açık bir şekilde türün gövde yapısına dikkat çekmektedir. Özgün tanımda bu “caule herbaceo patulo” cümlesi ile belirtilmiştir.
Tek yıllık, 50 ila 80 cm boylanan, yayılıcı ya da dik, uzun dallı ve zayıfça pullu ya da çıplak bir bitkidir.
Yapraklar çoğunlukla almaşlı dizilişli, 3 ila 14 cm uzunluğunda, 1 ila 6 cm genişliğinde, mızraksı, uzatılmış-yumurtamsı ya da üçgensi, kenarları düz ya da dişli ve eğer dişli en alttaki diş sıklıkla lob gibidir. Çiçek salkımı gevşek, uzun dallı ve terminaldir.
İkincil bırahte 3 ila 7 mm uzunluğunda, 2 ila 6 mm genişliğinde, üçgensi, üç loblu ve kenarı düz ya da dişlidir. Dilimizde mızraklıca ve kara pazı adları ile bilinmektedir.