Tanımı
Genellikle 10 ila 10 cm büyüyebilen dik bir bitkidir. Gövde çoğunlukla dallıdır ve alt dallar genellikle yatıktır. Yapraklar belirgin biçimde mızrak ucu şeklinde, çoğunlukla karşılıklı, en çok 8 cm uzunluğunda ve en çok 7 cm genişliğindedir. Çiçekler gövdenin ucunda belirir. Tohumlar kahverengi ya da siyah renkli, düz ve disk biçimindedir. Dilimizde karapazı adı ile bilinmektedir.
Gözlem bilgileri
Atriplex prostrata Avrasya, Kuzey Amerika ve Kuzey Afrika’da doğal olarak yayılış gösterir ancak günümüzde dünyanın büyük bölümünde doğallaşmıştır.🔗 Deniz kenarında, tarlalarda ve tahrip edilmiş arazilerde görülen bitki umumiyetle temmuz ve eylül ayları arasında çiçek açmaktadır ve bitkiyi deniz seviyesinden 300 metreye kadar olan rakımlarda İzmit, Derince ve Kartepe ilçelerinde gözlemlemek mümkündür.
Takson kartı
- Plantae (Bitkiler alemi)
- Caryophyllales (Karanfil takımı)
- Amaranthaceae (Horozibiğigiller)
- Atriplex (Unluca)
Atriplex prostrata Boucher ex DC.
Etimoloji
Cins adı Antik Yunanca beslenmeyen anlamına gelir. Bitkilerin zor habitat koşullarında (örneğin kurak çöller) hayatta kalmalarına işaret eder. Kocaeli’de görülen üç tür de tuzcul ortamlara adapte olmuştur. Dilimizdeki unluca kelimesinin etimolojisi ile ilgili detaya ulaşamadık. Atriplex halimus gibi türlerin üzerlerine un serpilmiş gibi bir görünümü vardır ve belki de atıf bu yöndedir. Epitet Latince yatık anlamına gelir. Bitkinin genel görünüm itibariyle tüm parçalarının yere yatık olmasına işaret eder.
Kullanımı
Genç yapraklar pişirilerek tüketilmektedir. Potasyum kaynağı olması nedeniyle hem tıbbi amaçlarla hem de gıda olarak toplanır. Deniz kenarında yetiştiği için tüketilmeden önce birkaç kere yıkanmalı ve her defasında yıkama suyu tazelenmelidir. Tohumları öğütülerek toz haline getirilmekte ve ekmek yapımında, ayrıca çorbaları koyulaştırmak için kullanılmaktadır. Ancak tohumları oldukça küçüktür ve bu nedenle bu işlem hayli uğraştırıcıdır. Tohumları kusturucu ve müshil etkilidir. Patates gibi bitkilerin büyümeleri önemli oranda durdurur.
Fotoğrafları
Leave a Comment