Nasıl tanırım?
Çiçeklerin terminal ve koltuklardaki başaklarda veya salkımlarda, çiçek örtüsü bölümlerinin 3 veya 4 adet ve ve gövdenin üst bölümde yoğun tüylü olması ayırt edici özelliğidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.
Habitat
Tahrip edilmiş araziler, sulak alanlar, yol kenarı, tarla
Statü
Doğallaşmış
Çiçeklenme
Temmuz – Eylül
Arazi notu
11 Eylül 2023 • İzmit • 110 m • Yol kenarı
Cinsin çoğu türünün aksine, meyvesi olgunlaştığında açılmaz. Bu da tohumlarını daha kontrollü bir şekilde dağıtmasını sağlar.
Anavatanında karaciğer apseleri, iltihaplı tümörler gibi rahatsızlıklara karşı lapa olarak uygulanmış, ayrıca ateş, iltihap ve sindirim sorunlarına karşı da kullanılmıştır.
Yaprakları besleyici olup, ıspanak gibi pişirilerek tüketilebilir.
Organik olmayan koşullarda yetişiyorsa yaprakları nitrat depolayabilir ve bu durumda tüketilmesi önerilmez. Bu durumda bitki otçul hayvanlara da zararlıdır.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins adı Antik Yunanca solmaz çiçekli anlamına gelir. Çiçeklerin kesildikten sonra bile uzun süre canlılığını korumalarına işaret eder. Bu isim aynı zamanda yaz ayları başlarında Kocaeli’nde çiçekçilerde ya da pazarlarda sıklıkla horozibiği etiketi ile satılan Celosia türlerini de kapsar. Dilimizdeki “horozibiği” kelimesi Celosia cinsinin İngilizce yaygın adı olan “cockscomb”un tercüme edilmesi ile elde edilmiştir. Epitet Latince aşağı doğru eğilen anlamına gelmektedir. Özgün tanımda “spicis fructiferis nutantibus distinguere” ifadesi yer almakta olup, bu bitkinin meyvelerinin aşağı doğru sallanıyor olmasının, ayırt edici özelliği olduğu anlamına gelmektedir.
50 cm büyüyebilen çok yıllık bir bitki olup gövdesi genellikle yatık ve bolca dallıdır. Gövde birkaç adet, ince ya da görece kalın, yeşil ila kırmızımsıdır.
Yapraklar uzun saplı, yaprak ayası 1 ila 4 cm uzunluğunda ve 1 ila 2,5 cm genişliğinde, genişçe yumurtamsı ila mızraksı, tabanda kısaca kamamsı, tepede sivri ila küttür. Erkek ve dişi çiçekler aynı bitkide bulunmaktadır. Çiçekler gövdenin en ucunda ve yaprak koltuklarında belirir.
Çiçekler yeşilin tonlarındadır. Çiçek örtüsü bölümleri 2 ya da 3 adet, şeritsi ila dikdörtgensi kaşıksı ve küt ya da sivri uçludur. Meyve elipsoit bir kapsüldür. Tohumları siyah ve parlaktır. Dilimizde sarkık ibik adı ile bilinmektedir.