Nasıl tanırım?
Başçıkların aşkın, yaprakların düz ya da oluklu, şemsiyenin soğancıksız ve çiçek örtüsü bölümlerinin koyu mor ya da bordo renkli olması ayırt edici özelliğidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.
Habitat
Tarlalar, bağlar, çayırlar, kayalık, orman
Statü
Yerli
Çiçeklenme
Haziran – Ağustos
Arazi notu
07 Temmuz 2019 • Gebze • 70 m • Kayalık
Çiçek açma zamanında çoğunlukla yaprakları kurumuş olur. Yazın en sıcak günlerinde çiçek açan bitki böylece tüm enerjisini çiçekleri için harcar.
Kromozomları nispeten küçük olduğu için, sitogenetik (hücre genetiği) çalışmalarında önemli bir modeldir.
Salgıladığı kükürtlü bileşikler ve sarımsak benzeri kokusu sayesinde bahçedeki zararlı böcekleri, kemirgenleri ve köstebekleri uzak tutmaktadır.
Yaygın olarak tüketilen bir sebze türüdür. Olgun olmayan meyveler çorbalara eklenmiştir. Meyvelerde demir ve kalsiyum bulunur. Ayrıca tohumları kavrularak kahve olarak tüketilir.
Bu türe oldukça benzeyen endemik türler bulunmaktadır. Bu nedenle toplamaktan ve bulunduğu yeri tahrip etmekten kaçının.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins adı Antik Yunanca öğütmek anlamına gelir ve bu bağlamda cinse bağlı sarımsak dişlerinin öğütülerek çeşitli yemeklerde kullanılmasına işaret etmektedir. Bazı kaynaklar ise kelimenin kaçınmak anlamına geldiğini ve bu nedenle sarımsağın rahatsız edici kokusuna dikkat çekildiğini belirtmiştir. Epitet Latince koyu menekşe anlamına gelir ve açık bir şekilde türün çiçeklerinin rengine işaret etmektedir.
Genellikle 50 cm ila 1 metre büyüyebilen bir bitkidir. Soğan yumurtamsı ve 2,5 cm çapındadır. Dış gömlek grimsi kahverengi ve zarsıdır. Soğancıklar sarımsı kahverengidir.
Yapraklar 3 ila 5 arası sayıda, 2 ila 10 mm genişliğinde ve düzdür. Çiçek kurulu küresel şemsiye biçiminde, çok çiçekli ve sıkıdır.
Çiçekler mor, kırmızı ya da menekşe renklidir. Ercikler dışarı çıkıktır. Başçıklar koyu mor renklidir. Kapsül 2,5 mm uzunluğundadır. Dilimizde lifli körmen adıyla bilinmektedir.