Tanımı
Taraxacum (Karahindiba) 30 ila 40 cm büyüyebilen, kazık köklü, tüysüz ya da ağsı tüylü ve çok yıllık bitkilerden oluşan bir cinstir. Gövde 1 ila 10 adet, dik ya yükselici, sıkapamsı, içi boş ve çıplak ya da cılız tüylüdür. Yapraklar tabanda rozet halinde ve saplı ya da sapsızdır. Yaprak ayası dikdörtgensi ila ters yumurtamsı ya da ters mızraksı ila şeritsi, çengel dişli ya da lirsi ve kenarları düz ila dişli ya da teleksi lobludur. Çiçek başları tek ya da çiçek gövdesi üzerinde birkaç adettir. İnvolukrum dikdörtgensi çan biçiminde ve 8 ila 40 mm çapındadır. Filariler 2 sıra halinde 7 ila 25 adet, çiçek zamanı dik iken meyve zamanı kapalı ve tohum zamanı da yayılıcı, otsu ve çıplaktır.
Çiçek tablası düzdür. Çiçekçikler 20 ila 150 adet olup taç sarı ya da nadiren beyaz renklidir. Kapçık saman, yeşil, kahverengi, kırmızı ya da gri renkli, düzleştirilmiş, 4 ila 12 adet kabarık çizgili, gagasız ve dikdörtgensidir. Sorguç kalıcı, tek sıra halinde 50 ila 105 adet beyaz ila krem renkli kıllıdır. Teşhisi oldukça zor bir cinstir. Cins kuzey yarımküreye özgüdür. Ancak günümüzde güney yarımküreye de dağılmıştır.🔗 Bitki kehaneti simgeler. A ve K vitaminlerinin yanı sıra kalsiyum ve demir içeren bitkilerin yaprak, sap, çiçek ve kökleri tüketilmektedir.
Takson kartı
- Plantae (Bitkiler alemi)
- Asterales (Papatya takımı)
- Asteraceae (Papatyagiller)
Taraxacum F.H.Wigg.
Etimoloji
Cins adı Arapça yoksul otu anlamına gelir. Bu bağlamda bitkilerin kıtlık zamanlarda tüketilmesine işaret etmektedir. Bitkiden bu isimle ilk bahsedenler Râzî ve İbn-i Sînâ’dır. İkinci bir görüşe göre Antik Yunanca hastalık devası anlamına gelmektedir. Özellikle Taraxacum officinale (karahindiba), antikçağdan beri hayli yaygın bilinen ve kullanılan tıbbi bir bitkidir.
Kocaeli’ndeki türler
-

Taraxacum aznavourii (Hashindiba)
Taraxacum aznavourii (Hashindiba) genelde yol kenarında görülen ve yılda iki kere, güz ve bahar mevsiminde çiçek açan bir bitkidir.
-

Taraxacum buttleri (Karahindiba)
Taraxacum buttleri (Karahindiba) genelde yol kenarında görülen ve bahar ortasından yaz başına kadar çiçek açan bir bitkidir.
-

Taraxacum hellenicum (Leblebi otu)
Taraxacum hellenicum (Leblebi otu) genelde çayırlarda görülen ve güz ortasından bahar sonuna kadar çiçek açan bir bitkidir.
-

Taraxacum hyberniforme (Marmara çıtlığı)
Taraxacum hyberniforme (Marmara çıtlığı) genelde çayırlarda görülen ve yılda güz ve bahar olmak üzere iki kere çiçek açan bir bitkidir.
-

Taraxacum hybernum (Kış çıtlığı)
Taraxacum hybernum (Kış çıtlığı) genelde çayırlarda görülen ve güz aylarında çiçek açan çok yıllık bir bitkidir.
-

Taraxacum laxum (Gevşek çıtlık)
Taraxacum laxum (Gevşek çıtlık) genelde nemli çayırlarda görülen ve bahar ortasından yaz sonuna kadar çiçek açan bir bitkidir.
-

Taraxacum oblongatum (Koca hindiba)
Taraxacum oblongatum (Koca hindiba) genelde sulak alanların civarında görülen ve bahar aylarında çiçek açan bir bitkidir.
-

Taraxacum officinale (Kara hindiba)
Taraxacum officinale (Kara hindiba) binlerce yıldır gıda amaçlı kullanılan, ayrıca tıbbi olarak da değerli olan bir bitkidir.
-

Taraxacum phaleratum (Arap hindibası)
Taraxacum phaleratum (Arap hindibası) genelde makilik bölgelerde görülen ve bahar aylarında çiçek açan bir bitkidir.
-

Taraxacum poliochlorum (Kızılhindiba)
Taraxacum poliochlorum (Kızılhindiba) genelde yol kenarında görülen ve bahar ortasından yaz başına kadar çiçek açan bir bitkidir.
-

Taraxacum pseudobrachyglossum (Roriço)
Taraxacum pseudobrachyglossum (Roriço) genelde nemli alanlarda görülen ve bahar aylarında çiçek açan endemik bir bitkidir.
-

Taraxacum scaturiginosum (Sütlü ot)
Taraxacum scaturiginosum (Sütlü ot) genelde sulak alanların civarında görülen ve bahar başından yaz başına kadar çiçek açan bir bitkidir.
-

Taraxacum serotinum (Geç karahindiba)
Taraxacum serotinum (Geç karahindiba) genelde makilik alanlarda görülen ve yaz sonundan güz sonuna kadar çiçek açan bir bitkidir.
-

Taraxacum waltheri (Seyyah çıtlığı)
Taraxacum waltheri (Seyyah çıtlığı) genelde çayırlarda görülen ve bahar aylarında çiçek açan endemik bir bitkidir.



Leave a Comment