Taraxacum buttleri (Karahindiba)

Tanımı

Küçük bir bitkidir. Yapraklar birkaç adet, kısa, üçgensi yan loblu ve küt uçlu terminal lobludur. Yaprak sapı pembe renklidir. İnvolukrum parlak yeşil renkli, dış filariler 3,5 mm genişliğinde ve uçlarından güçlü biçimde geriye kıvrıktır. Dilsi çiçekçikler soluk sarı renklidir. Tepecik (stigma) kirli sarı ya da yeşilimsi renklidir. Kapçık koyu kahverengi kırmızı renkli ve 1,3 mm uzunluğundaki külah dâhil olmak üzere 4 ya da 4,5 mm uzunluğundadır. Gaga 8 mm uzunluğundadır. Dilimizde kara hindiba adı ile bilinmektedir.

Gözlem bilgileri

Taraxacum buttleri doğal olarak Yunanistan ve Türkiye’de yayılış gösterir. Kayalık alanlar, ekili araziler ve yol kenarında görülmektedir. Umumiyetle nisan ve haziran ayları arasında çiçek açmaktadır. Bitkiyi 150 ila 800 metre arasındaki rakımlarda Derince ilçesinde gözlemlemek mümkündür.

Harita

Etimoloji

Cins adı Arapça yoksul otu anlamına gelir ve bu bağlamda bitkilerin kıtlık zamanlarda tüketilmesine işaret etmektedir. Bitkiden bu isimle ilk bahsedenler Râzî ve İbn-i Sînâ’dır. İkinci bir görüşe göre Antik Yunanca hastalık devası anlamına gelmektedir. Özellikle Taraxacum officinale (karahindiba), antikçağdan beri hayli yaygın bilinen ve kullanılan tıbbi bir bitkidir. Epitet 26 Ekim 1942 – 23 Aralık 2018 tarihleri arasında yaşamış Alman bitkibilimci Karl Peter Buttler‘a adanmıştır. Aktif bir bitki toplayıcısı olan Buttler ayrıca bir orkide uzmanıydı ve ekolojiye ilişkin çalışmaları ile tanınıyordu.

Fotoğrafları

Taraxacum buttleri Soest | Notes Roy. Bot. Gard. Edinburgh 33: 263 (1974).