Taraxacum aznavourii (Hashindiba)

Tanımı

Genellikle 10 ila 30 cm büyüyebilen bir bitkidir. Yapraklar 10 ila 30 adet, dikdörtgensi eliptik ve her iki tarafta 4 ila 5 lobludur. İçteki yapraklar çok sayıda yan lobludur. Bunlar yayılıcı, sıklıkla kabzalı ve büyük dişli diğer iç loblararasılar gibi sivri uçludur. Terminal lob küçük ve 1 cm uzunluğundadır. Sıkapa yeşil ya da pembe renkli, seyrekçe ancak kömeç altında daha yoğun biçimde ağsı tüylüdür. Dıştaki filariler mızraksı, geriye kıvrık, belirsiz kenarlı ve kamburlu değildir. Polen mevcuttur. Tepecik (stigma) gri yeşilimsidir. Kapçık saman renkli ve 1 mm uzunluğundaki külah dâhil 3,5 mm uzunluğundadır. Gaga 7 ila 8 mm uzunluğundadır. Sorguç beyaz renkli ve 3,5 ila 4,5 mm uzunluğundadır. Dilimizde has hindiba adı ile bilinmektedir.

Gözlem bilgileri

Taraxacum aznavourii doğal olarak Yunanistan ve Türkiye’de yayılış gösterir, diğer yandan Türkçe kaynaklarda bitki endemik statüsündedir. Makilik alanlar, orman sınırları ve çayırlarda görülen bitki umumiyetle nisan ve haziran ile eylül ve kasım ayları arasında çiçek açmaktadır ve bitkiyi deniz seviyesinden 1500 metreye kadar olan rakımlarda İzmit ilçesinde gözlemlemek mümkündür.

Harita

Etimoloji

Cins adı Arapça yoksul otu anlamına gelir ve bu bağlamda bitkilerin kıtlık zamanlarda tüketilmesine işaret etmektedir. Bitkiden bu isimle ilk bahsedenler Râzî ve İbn-i Sînâ’dır. İkinci bir görüşe göre Antik Yunanca hastalık devası anlamına gelmektedir. Özellikle Taraxacum officinale (karahindiba), antikçağdan beri hayli yaygın bilinen ve kullanılan tıbbi bir bitkidir. Epitet 18 Aralık 1861 – 11 Kasım 1920 tarihleri arasında yaşamış Ermeni asıllı Osmanlı bitkibilimci Georges Vincent Aznavour‘a adanmıştır. Aktif bir bitki toplayıcısı olan Aznavour, Kocaeli’nin de dâhil olduğu Marmara bölgesinden çok sayıda endemik bitkiyi literatüre kazandırmıştır.