Nasıl tanırım?
Dik ve tüylü gövdeleri, karşılıklı geniş yumurtamsı yaprakları ve uzun saplar üzerinde bulunan, çeşitli renklerde ve özellikle kültür formlarında iri ve katmerli olabilen gösterişli kömeçlerinin olması ayırt edici özelliğidir.
Habitat
Bahçe, mezarlık
Statü
Egzotik
Çiçeklenme
Haziran – Ağustos
Arazi notu
08 Temmuz 2021 • İzmit • 110 m • Yol kenarı
Bitki için önerilen kirlihanım adının kaynağını bilmiyoruz. Olasılıkla İngilizcedeki oldmaid flower adından çıkarılmıştır. Bitkiler günümüzdeki çarpıcı formlarına kavuşmadan önce yoksul çiçeği adıyla da biliniyordu. Ayrıca çiçeklerin zamanı geçmeye başladığında, sütun hâlâ görkemini korur ancak dilsi çiçekler kirli ve kat kat dökümlü bir eteği andırır.
2016 yılında Uluslararası Uzay İstasyonu’nda (ISS) yetiştirilip çiçek açan ilk bitki olarak tarihe geçmiştir.
Muhtemelen Kocaeli’nde en yaygın görülen süs bitkisidir. Her yerde, kent merkezinde, mezarlıklarda, bahçelerde ve hatta kaldırımlarda bile bulunmaktadır.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins 4 Aralık 1727 – 6 Nisan 1759 yılları arasında yaşamış Alman bitki bilimci Johann Gottfried Zinn‘a adanmıştır. Bitki bilimci olmasının yanı sıra insan gözünün ilk ayrıntılı anatomisi de o yazmıştır. Epitet Latince zarif anlamına gelir ve bu bağlamda türün genel görünümüne işaret eder.
Genellikle 15 ila 75 cm büyüyebilen tek yıllık bir bitkidir. Gövde kıllıdır. Çiçek başları gövdenin üzerinde tektir ve 5 cm çapındadır. Yapraklar 5 ila 10 cm uzunluğunda, 2 ila 4 cm genişliğinde, elsi damarlı, mızraksı ila yumurtamsı, ucu sivri, kenarları düz, sapsız, gövdeye sarılıcı ve karşılıklı dizilişlidir.
Filariler birkaç sıralı, ters yumurtamsı, uçları yuvarlak, üst bölümde koyu renkli ve kenarları kirpiklidir. Dilsi çiçekler pembe, kırmızı, mor, sarı ya da beyaz renklidir. Bunlar ters yumurtamsı kaşıksı, 3 cm uzunluğunda, 1 cm genişliğinde ve dış yüzü kıllıdır.
Kapçık düzdür ve sorguç görülmemektedir. Dilimizde kirli hanım, zinya, kozak çiçeği ya da izmit patı adları ile bilinmektedir.