Verbascum densiflorum (Gırç)

Tanımı

Genellikle 50 ila 200 cm büyüyebilen iki yıllık bir bitkidir. Bitki yumuşak grimsi ya da beyazımsı kaba ve salgısız tüylüdür. Gövde güçlü, silindirik ya da çizgili köşeli ve basittir. Taban yaprakları yumurtamsı ila mızraksı dikdörtgensi, 10 ila 40 cm uzunluğunda ve 4 ila 10 cm genişliğinde, kabaca dişli, yaprak sapı 2 ila 5 cm uzunluğunda; gövde yaprakları belirgin biçimde dekürent, üsttekiler yumurtamsı ila yumurtamsı mızraksı, sipsivri ve testere dişlidir. Çiçek kurulu yoğun, genellikle basit, 2 ila 9 arası çiçek kümeleri halindedir.

Bırahte yumurtamsı mızraksı ila şeritsi mızraksı, 15 ila 40 mm uzunluğunda, sipsivri kuyruklu, alttaki dekürent; ikincil bırahte 2 adettir. Çanak 6 ila 12 mm uzunluğunda, lobları yumurtamsı mızraksı ila mızraksı, sipsivridir. Taç sarı renkli, 35 ila 50 mm çapındadır. Ercik 5 adet, 3 adet olan üsttekiler beyazımsı sarı tüylü, alttakiler tüysüzdür. Kapsül genişçe eliptik yumurtamsı, 5 ila 10 mm uzunluğunda ve 4 ila 6 mm genişliğinde ve yoğun kaba tüylüdür. Dilimizde gırç adı ile bilinmektedir.

Gözlem bilgileri

Verbascum densiflorum doğal olarak Avrupa ile Kafkasya arasında kalan bölgede yayılış gösterir. Yamaçlar, yol kenarı ve tahrip edilmiş arazilerde görülmektedir. Umumiyetle haziran ve temmuz ayları arasında çiçek açmaktadır. Bitkiyi deniz seviyesinden 700 metreye kadar olan rakımlarda Kandıra ve Kartepe ilçelerinde gözlemlemek mümkündür.

Harita | Sinonimler | Herbaryum

Etimoloji

Cins adı Latince sakallı anlamına gelir. Cinse bağlı birçok türde uzun ve yoğun tüyler görülmektedir. Epitet Latince sıkı çiçekli anlamına gelir. Türün çiçek kurulunun yapısına işaret eder.

Kullanımı

Çiçekler ve yapraklar yatıştırıcı, antiseptik, büzücü, yumuşatıcı, balgam söktürücü ve yara iyileştiricidir. Öksürük, bronşit, astım ve boğaz tahrişleri gibi çeşitli solunum yolu şikayetlerinin tedavisinde dahili olarak demlenerek kullanılmaktadır. Zeytinyağlı taze veya kurutulan çiçeklerin demlenmiş hali, kulak ağrıları, yaraları tedavi etmek için kullanılmıştır.