Valeriana alliariifolia (Pis ot)

Tanımı

Genellikle 50 ila 150 cm büyüyebilen çok yıllık bir bitkidir. Rizomlar silindirik ve dallıdır. Gövde boş ve olukludur. Yapraklar basit, yüreksi, tepede sivri, eşit olmayan biçimde dişli ya da zaman zaman geriye dönük, 4 ila 20 cm uzunluğundadır. Saplar 5 ila 50 cm. uzunluğundadır. Üst gövde yaprakları üçgensi ila yumurtamsı, zaman zaman mızraksıdır. Çiçeklenme yoğun küme halindedir. Bırahteler yumurtamsı ila mızraksı, çoğunlukla kıllı ancak zaman zaman da tüysüzdür. Çiçekler beyaz renklidir, nadiren pembe renk de görülür. Kapçık tüysüzdür. Dilimizde pisot adı ile bilinmektedir. İsim türün kuruduğunda yaydığı kötü koku ile ilgilidir.

Gözlem bilgileri

Bitki doğal olarak Türkiye ve Kafkasya’da yayılış gösterir. Kayalık yamaçlar ve dere kenarlarında görülen bitki umumiyetle haziran ve ağustos ayları arasında çiçek açmaktadır ve bitkiyi 600 ila 1600 metreye kadar olan rakımlarda Başiskele ilçesinde gözlemlemek mümkündür.

Harita | Sinonimler

Etimoloji

Cins adı Latince sağlıklı anlamına gelir ve bu bağlamda cinsin tıbbi özelliklerine işaret etmektedir. Ancak bazı kaynaklarda bitkinin adını, Claudius Caesar’ın karısı Valeria Messalina’nın doktoru Vettius Valens’ten aldığını aktarılmaktadır. Son rivayet ise V. officinalis‘i tıbbi amaçlarla kullanılan imperator Publius Licinius Valerianus‘a dikkat çekildiğini iddia etmektedir. Epitet Latince Alliaria yapraklı anlamına gelir. Türün yapraklarının turpgil cinsi Alliaria (Sarmısakhardalı) ile benzeşmesine işaret eder. İkili adlandırma öncesi adı “Valeriana orientalis, alliariae folio, flore albo”dur.