Tanımı
Genellikle 10 ila 40 cm büyüyebilen çok yıllık ve yarı parazitik bir bitkidir. Gövde tabandan itibaren dallanmaktadır. Yapraklar almaşlı dizilişli, şeritsi ya da dar biçimde mızraksıdır. Bunlar 5 ila 20 mm uzunluğunda, düz kenarlı, çıplak ve sivri uçludur. Çiçekler küçük, tek ya da gevşek biçimde gövde ve dallarda sıralanmış olup kısa saplıdır ve yaprak koltuklarından çıkmaktadır. Çiçek örtüsü tüpsü ve geriye kıvrık 4 ya da 5 lobludur. Ercikler loblarla eşit sayıdadır ve çiçek örtüsü tüpüne bağlıdır. Meyve küçük, kuru, kendi kendine açılmayan ve tek tohumlu bir fındıkçıktır. Thesium linophyllon‘dan genel olarak daha az yapraksı, uzun ve daha dik fasiyes; kök toprak seviyesinde dallanıcı, çiçek kurulunun top başlı olmaması ve çiçek örtüsünün genişçe çan biçimli olması ile ayırt edilmektedir. Dilimizde çatal güvelek adı ile bilinmektedir.
Takson kartı
- Plantae (Bitkiler alemi)
- Santalales (Güvelek takımı)
- Santalaceae (Güvelekgiller)
- Thesium (Tezgüvelek)
Thesium divaricatum Jan ex Mert. & W.D.J.Koch
Gözlem bilgileri
Doğal olarak Akdeniz havzasında yayılış gösterir.🔗 Çayır, çalılık ve iğne yapraklı ağaçların altında görülmektedir. Umumiyetle haziran ve eylül ayları arasında çiçek açmaktadır. Bitkiyi 400 ila 1600 metreye kadar olan rakımlarda İzmit ve Körfez ilçelerinde gözlemlemek mümkündür.
Etimoloji
Cins Yunan mitolojisinde geçen İyonyalı kahraman Thesus’a adanmıştır. Ayrıca Linaria cinsinin Yunancaki karşılığı da thesium’dur. Bitkinin yaygın adı olan toadflax da Linaria cinsine işaret etmektedir. Yaprakları gerçekten de Linaria yapraklarına benzemektedir. Türkçe yaygın adı güvelek ya da gövelek büyük ihtimalle küçük meyve ya da ham meyve anlamına gelir. Bu durumda ökseotu gibi meyve ağaçlarında görülen türlerin meyvelerinin gerçek meyvelerden ayırt edilmesi yolu izlenmiş olabilir. Her iki cins de yarı parazittir ve morfolojik olarak yakındır. Epitet Latince ayrılmış anlamına gelir ve açık bir şekilde türün genel görünümüne dikkat çekmektedir. Bu terim, bitkinin, örneğin dallarının birbirinden uzak ve çok geniş biçimde ayrılmasını imlemektedir.
Fotoğrafları
Leave a Comment