Nasıl tanırım?
Çalı formunda, çiçeklerin 3 parçalı ve meyvenin kırmızı renkli bir eriksi olması ayırt edici özelliğidir.
Habitat
Yamaç, orman, maki
Statü
Yerli
Çiçeklenme
Nisan – Temmuz
Arazi notu
16 Eylül 2024 • Kandıra • 5 m • Makilik
Fotosentez yapabilen yeşil bir bitki olmasına rağmen, kökleriyle diğer bitkilerin köklerine bağlanarak onlardan su ve mineral çalan bir yarı parazittir. Çevrede kaynak azaldığında ve bitkiler sıklaştığında, kendi türünden olan diğer bireylerin köklerine bile emeç (haustorium) salabilir.
Çoğu bitkinin aksine yaz sıcaklarında su kaybetmemek için yapraklarını tamamen döker ve kupkuru bir çalıya dönüşür. Yağmurlu kış aylarında ise yeniden yemyeşil yapraklar çıkarır.
Kırılması zor ince bir gövdesi olan, yaprakları keten yapraklarını andıran ve meyveleri zamanla kırmızı hale gelen bir bitkidir. Kaynatılarak içilirse sarılığa iyi gelir. Ayrıca süpürge yapımında kullanılır. DI 4-140.
Meyveleri kuşlar için birer besin kaynağıyken, içerdikleri asit ve bileşenler nedeniyle insanlar için zehirli olabilir.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins adı Antik Yunanca dal anlamına gelir. Bitkilerin çok sayıda dal barındırmasına işaret eder ve ayrıca gövdeler dal benzeri yapıdadır. Epitet Latince beyaz anlamına gelir. Özgün tanımda beyaz tercihi ile ilgili detay yok. Biz de beyaz epiteti ile neyin kastedildiğini bulamadık. Alba kelimesi Latincede ayrıca inci anlamını da verir. Olasılıkla meyvelerinin inciyi andırmasına işaret edilmiştir.
Genellikle 25 cm ila 2 metre büyüyebilen yarı parazit bir bitkidir. Gövde çok dallı, odunsu, kahverengi veya koyu yeşildir, bazen tabanda yayılır. Yapraklar derimsi ve şeritsi ya da mızraksıdır. Bunların uçları sivri ya da mukronattır.
Çiçekler küçük, sarı-yeşil dört taç yaprak ve dört ercik barındırır. Meyveler küçük, küresel ve kırmızıdır. Köklerinde emeçler vardır ve bu sayede komşu bitkilerin köklerini sömürürler.
Özü kan şekerini kontrol etmek için kullanılmıştır. Dilimizde süpürge çalısı, kara süpürge ve morcak adları ile bilinmektedir.