Osyris alba (Morcak)

Tanımı

Genellikle 25 cm ila 2 metre büyüyebilen yarı parazit bir bitkidir. Gövde çok dallı, odunsu, kahverengi veya koyu yeşildir, bazen tabanda yayılır. Yapraklar derimsi ve şeritsi ya da mızraksıdır. Bunların uçları sivri ya da mukronattır. Çiçekler erseliktir. Çiçekler küçük, sarı-yeşil dört taç yaprak ve dört ercik barındırır. Meyveler küçük, küresel ve kırmızıdır. Köklerinde emeçler vardır ve bu sayede komşu bitkilerin köklerini sömürürler. Özü kan şekerini kontrol etmek için kullanılmıştır. Dilimizde süpürge çalısı, kara süpürge ve morcak adları ile bilinmektedir.

Kırılması zor ince bir gövdesi olan, yaprakları keten yapraklarını andıran ve meyveleri zamanla kırmızı hale gelen bir bitkidir. Kaynatılarak içilirse sarılığa iyi gelir. Ayrıca süpürge yapımında kullanılır. DI 4-140.

Gözlem bilgileri

Doğal olarak Akdeniz havzasında yayılış gösterir. Kayalık yamaçlar, ormanlık alanlar ve makiliklerde görülen bitki umumiyetle nisan ve temmuz ayları arasında çiçek açmaktadır ve bitkiyi deniz seviyesinden 500 metreye kadar olan rakımlarda il genelinde gözlemlemek mümkündür.

Harita | Sinonimler

Etimoloji

Cins adı Antik Yunanca dal anlamına gelir. Bitkilerin çok sayıda dal barındırmasına işaret eder ve ayrıca gövdeler dal benzeri yapıdadır. Epitet Latince beyaz anlamına gelir. Özgün tanımda beyaz tercihi ile ilgili detay yok. Biz de beyaz epiteti ile neyin kastedildiğini bulamadık. Alba kelimesi Latincede ayrıca inci anlamını da verir. Olasılıkla meyvelerinin inciyi andırmasına işaret edilmiştir.