Thesium procumbens (Yer güveliği)

Tanımı

2 ila 10 cm büyüyebilen bir bitkidir. Yatık yükselici ve odunsu tabanı ile halı oluşturan çok yıllık bir bitkidir. Gövdeler tabandan çok sayıda ve basit ya da nadiren dallıdır. Yapraklar şeritsi ila şeritsi eliptiktir. Bunlar zaman zaman tabanda pul benzeri, 2 ila 10 mm uzunluğunda ve 0,75 ila 1,25 mm genişliğindedir. Bırahteler yaprak benzeri olup ikincil bırahtelerin 3 ila 4 katı uzunluğundadır. Bırahteler meyvenin 2 ila 3 katı uzunluğundadır. Çiçekler neredeyse sapsız ve beyaz renklidir. Çiçek örtüsü geniş biçimde çansı, 1 ila 1,5 mm uzunluğunda ve lobları üçgensidir. Meyve 2 ila 2,5 mm uzunluğunda, 1,25 ila 1,75 mm genişliğinde, yumurtamsı, çıplak, belirsiz biçimde ağsı damarlı ve sap hafif biçimde şişkindir. Dilimizde yer güveleği adı ile bilinmektedir.

Gözlem bilgileri

Thesium procumbens doğal olarak Doğu Avrupa ile Kazakistan arasında kalan bölgede yayılış gösterir. Çayır ve kayalık yamaçlarda görülmektedir. Umumiyetle nisan ve temmuz ayları arasında çiçek açmaktadır. Bitkiyi 1100 ila 1600 metreye kadar olan rakımlarda Kartepe ilçesinde gözlemlemek mümkündür.

Harita | Sinonimler

Etimoloji

Cins Yunan mitolojisinde geçen İyonyalı kahraman Thesus’a adanmıştır. Ayrıca Linaria cinsinin Yunancaki karşılığı da thesium’dur. Bitkinin yaygın adı olan toadflax da Linaria cinsine işaret etmektedir. Yaprakları gerçekten de Linaria yapraklarına benzemektedir. Türkçe yaygın adı güvelek ya da gövelek büyük ihtimalle küçük meyve ya da ham meyve anlamına gelir. Bu durumda ökseotu gibi meyve ağaçlarında görülen türlerin meyvelerinin gerçek meyvelerden ayırt edilmesi yolu izlenmiş olabilir. Her iki cins de yarı parazittir ve morfolojik olarak yakındır. Epitet Latince yatık anlamına gelir. Türün gövde ve dallarının yatık konumda olmasına işaret eder.