Nasıl tanırım?
Gövdenin ağsı tüylü, kapçığın çıplak, dilsi çiçeklerin 10-16 adet, filarilerin yeşil ve dilsi çiçeklerin sarı renkli olması ayırt edici özelliğidir.
Habitat
Alpin çayır, kayalık yamaç, orman
Statü
Yerli
Çiçeklenme
Haziran – Temmuz
Arazi notu
20 Mayıs 2025 • Kartepe • 1350 m • Kayalık
Bitki için önerilen ümbülük adının kökenini bulamadık. Bu bitkinin adı ya da etimolojisi hakkındaki bilgilerinizi aşağıdaki yorum bölümünde paylaşırsanız seviniriz.
Cilt sorunlarında kullanılmıştır. Genç yaprakları pişirilerek tüketilmiştir. Böcek kovucu olması nedeniyle giysilerin arasına konulmuştur.
Türün bulunduğu yaylada küçükbaş hayvanlara aşırı otlatma yapılmakta ve bu türün ilimizdeki varlığını tehdit etmektedir.
Karaciğere zarar verebilen pirolizidin alkaloidleri içerebilir.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins adı Antik Yunanca kül renkli hindiba anlamına gelir. Cinsin ağsı tüylerle kaplı olmasına işaret eder. Epitet Latince düz yapraklı anlamına gelir. Bitkinin yapraklarının kenarlarının genellikle dişsiz olmasına işaret eder. Alttür 2 Ekim 1792 – 6 Ekim 1838 tarihleri arasında yaşamış Fransız bitki bilimci Pierre Martin Rémi Aucher-Éloy’a adanmıştır. Anadolu’da bitki örnekleri toplamış ve bir müddet İstanbul’da yaşamıştır. Dur durak bilmeden yaptığı bitki gezileri nedeniyle 46 yaşında aşırı yorgunluktan hayatını kaybetmiştir.
Genellikle 15 ila 80 cm büyüyebilen çok yıllık bir bitkidir. Gövde dik ve seyrek ya da yoğun ağsı tüylüdür. Alttaki yapraklar ağsı tüylü, üsttekiler sıklıkla tüysüzce, taban yaprakları toprağa bastırılmış, yumurtamsı ila eliptik, tepede sivri ya da küt, tabanları gitgide ya da aniden kanatlı sapa daralıcı, kenarları düz ila dişlidir.
Alt gövde yaprakları dikdörtgensi mızraksı, sapsız; üst gövde yaprakları şeritsi ila mızraksı ve sapsızdır. Çiçek kurulu 3 ila 17 çiçek başlı, çiçek sapı 0,5 ila 9 cm uzunluğundadır. Filariler 5 ila 10 mm uzunluğunda, şeritsi, yeşil ya da morumsu, tüysüz ya da seyrek yünlüdür.
Dilsi çiçekçikler genelde 13 adet, 6 ila 18 mm uzunluğunda, sarı ya da turuncu, çiçek zamanı bazen kıvrıktır. Tüpsü çiçekçikler parlak sarı renklidir. Kapçık tüysüz ya da havlıdır. Dilimizde ümbülükçiçeği adı ile bilinmektedir.