Nasıl tanırım?
Yaprakların daima teleksi bölünmüş, yalancı şemsiyelerin çok sayıda kömeçli ve kömeçlerin dik çiçek durumlarında olması ayırt edici özelliğidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.
Habitat
Sulak alan, yol kenarı, orman
Statü
Yerli
Çiçeklenme
Mayıs – Eylül
Arazi notu
06 Ağustos 2026 • Kartepe • 1400 m • Orman
Çiçekleri kurutularak çay elde edilmektedir. Bunlar ayrıca çeşitli hamur işlerine eklenmektedir. Çiçekleri kurutularak böcek kovucu olarak kullanılmıştır. Bitkiden elde edilen yağ parfüm yapımında kullanılmaktadır.
1978’de, 68 yaşındaki bir kadının 10 ay boyunca günde 3 yaprak tüketerek 16 yaşından beri çektiği migren ağrılarından tamamen kurtulması, modern bilimin bu bitkiye olan ilgisini yeniden canlandırmıştır.
Çiçek başları grip tedavisinde kullanılmıştır. Ayrıca migren, karın ağrısı, baş ağrısı vakalarında başvurulumuştur. İdrar söktürücü, sindirimi kolaylaştırıcı, adet başlatıcı, ateş düşürücüdür. Çiçek başları ve Tilia tomentosa (ıhlamur) çiçek ve bırahteleri demlenerek içildiğinde boğaz ağrısı ve aphonia tedavisinde etkilidir. Yaprak ve çiçekler iltihap azaltıcı, kas gevşetici, iştah açıcı, gaz giderici, adet akışı teşvik edici, yatıştırıcı, uyarıcı, kan damarları genişletici ve parazit düşürücüdür. Demlenerek şişmiş ayakları yıkamak için kullanılmıştır.
Hamilelik sırasında uzak durulmalıdır. Kullanılırken ara verilmesinin baş ağrısı, anksiyete ve uykusuzluğa neden olabileceğine dikkat çekilmiştir. Taze yaprakların ağızda yaraya neden olabileceği rapor edilmiştir.
Böcekleri uzak tuttuğu için tozlaşmaya ihtiyaç duyan bitkilerin yanına dikilmesi önerilmemektedir.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins adı Latince ölümsüz anlamına gelir. Bitkilerin zorlu koşulları tolere edebilmelerine işaret eder. Bu sıfat, koparıldıktan sonra uzun süre canlılığını koruyan çiçekler için de kullanılmaktadır. Ayrıca Antikçağ’da bu bitkilerden elde edilen suyun ab-ı hayat/ölümsüzlük suyu olduğuna da inanılırdı. Cinse bağlı Tanacetum vulgare antikçağda mumyalama işleminde kullanılmıştır. Bu bağlantı etimolojik kökene dair daha güçlü bir ayrıntıdır. Son olarak, tanrıların sakisi olan Ganimedes, onların içkilerine Tanacetum vulgare parçaları atarak ölümsüzlüklerini korumalarını sağlardı.
Genellikle 20 ila 60 cm kadar büyüyebilen bir bitkidir. Yapraklar 3 ila 12 cm uzunluğunda, 1 ila 2 derin teleksi, anahatta yumurtamsı, sap 2,5 ila 8 cm uzunluğunda, iki yüzeyi de havlıdır. Çiçek başları birkaç adetten 30 adete kadar olabilir.
İnvolukrum 5 ila 7 mm uzunluğunda, filari 2,5 ila 5 mm uzunluğunda ve 1 mm genişliğinde, mızraksı, havlı, omurgalı, soluk kenarlıdır. Dilsi çiçekler 12 ila 20 arası sayıda, beyaz renkli, 5 ila 7 mm uzunluğunda ve 2 ila 4 mm genişliğindedir.
Kapçık sütunsu, 1 ila 2 mm uzunluğunda, 5 ila 10 adet kabarık çizgili ve grimsidir. Taç düzensiz kenarlıdır. Sorguç mevcut değildir ya da 0,1 ila 0,2 mm uzunluğunda taçsıdır. Dilimizde gümüşdüğme, pireotu ve beyazpapatya adları ile bilinmektedir.
Epitet Antik Yunanca bakire anlamına gelir. Bitkinin disk çiçeklerinin kısır olmasına işaret eder. Diğer bir rivayete göre ise adını Parthenos (bakire) lakablı Minerva’dan almaktadır. Buna göre Perikles çok sevdiği bir kölesini Atina’da bir tapınağın inşası ile görevlendirmiş ancak köle yüksek bir yerden düşerek yaralanmış. Minerva da Perikles’in rüyasına girerek köleyi iyileştirmek için bu bitkiyi kullanmasını öğütlemiş. Bitki de bu yüzden tanrıçaya adanmış. Plutarhos’ın aktarımında ise Minerva yoktur, onun yerine Sylla eliyle bitkinin büyüdüğü yeri işaret eder. Buna çok benzer bir hikaye de Carlina (Keygana) cinsi için anlatılır. Hristiyanlık sonrası ise hikaye aynı kalmakla birlikte ana karakter başka bir bakire olmuştur: Meryem.
Bu ürünü temin etmek istiyorum