Silene sangaria (Karadeniz salkımı)

Tanımı

Halihazırda bazı kaynaklarda Silene thymifolia‘nın sinonimi olduğu kaydedilmektedir. Öte yandan KEW”e göre iki takson da geçerlidir. Biz sitenin tamamında KEW’i referans aldığımız için taksonu S. sangaria adıyla kaydettik. Yatık ila yükselici ve çok yıllık bir bitkidir. Gövde 50 cm boylanabilir ve kısa havlıdır. Yaprakların tamamı aynı biçimde, hayli darca ters mızraksı ya da eliptik, yaklaşık 10 mm uzunluğunda ve 2 mm genişliğinde ve tüy örtüsü gövdedeki ile benzerdir. Çiçekler tektir. Çanak 14 ila 16 mm uzunluğunda, 10 damarlı, salgılı cılız tüylü ve yapışkandır. Taç yapraklar beyaz renkli ve ayası iki parçalıdır. Antofor 4 ila 6 mm uzunluğunda ve tüylüdür. Kapsül yumurtamsıdır ve çanağa içkindir. Dilimizde karadeniz salkımı adı ile bilinmektedir.

Gözlem bilgileri

Silene sangaria doğal olarak Türkiye’nin batı Karadeniz kıyılarında yayılış gösterir. Deniz kenarında görülen bitki umumiyetle haziran ve eylül ayları arasında çiçek açmaktadır ve bitkiyi deniz seviyesinden 50 metreye kadar olan rakımlarda Kandıra ilçesinde gözlemlemek mümkündür.

Harita | Sinonimler

Etimoloji

Cins adını Satir Silenus’tan almıştır. Satirlerin yarı keçi yarı insan formunda olmasına rağmen, Silenus daha çok at özellikleri taşımakta ve bu özelliği ile diğer satirlerden ayrılmaktadır. Bunun yanında Silenus, şarap tanrısı Dionysos’un öğretmenidir. Cinse ait türlerin büyük bölümünde viskozite görülmektedir. Bu nedenle doğrudan şarap tanrısı ile bir bağ kurulduğu düşünülmektedir. Ayrıca Silenus’un orman tanrısı olması ve Silene türlerinin genellikle ormanlık alanlarda görülmesi nedeniyle bir bağ kurulması da mümkündür. Türkçe yaygın adı olan nakıl kelimesi Anadolu’da dal üzerine dizili kiraz meyveleri için kullanılmaktadır. Bazı Silene türlerinin çiçekleri bu alegoriye izin verir biçimdedir. Aynı kelime Arapçada hurma ağacı anlamını verir. Epitet ise Latince Sakarya nehri anlamına gelir ve açık bir şekilde türün tip bölgesine işaret eder.