Tanımı
Silene (Nakıl) tek, iki ya da çok yıllık otlardan oluşan bir cinstir. Kazık kök ince ya da kalın, dallanmış ana kök sıklıkla mevcut ve bazı türler sitolonlu ya da rizomludur. Gövdeler dik, dallı ya da dalsız ve silindirik ya da köşelidir. Yapraklar mızraksı ya da yumurtamsı mızraksı ve tepede sivridir. Çiçek kurulu dikazyumdur ya da tektir. Çanak tüpsü, 10 ila 60 arası damarlı ve genellikle beş kısa dişlidir. Taç yaprak sayısı beştir ve derince pençelidir. On adet ercik görülür. Kapsül yumurtamsı ila küresel olup 3 ila 5 adet valf tarafından açılır. Tohumlar çok sayıda, kırmızımsı ila gri ya da siyah renkli, minik ve böbrek biçimlidir.
Cins dünyanın büyük bölümünde doğal olarak yayılış gösterir.🔗 Karanfilgiller ailesinin en kalabalık cinsidir, aynı şekilde Kocaeli’deki en kalabalık karanfilgiller cinsidir. Birçok türü süs bitkisi olarak yetiştirilmektedir. Bazı Silene türleri köpüklü bir salgı çıkarır ve bu sayede çiçeklere gelen böceklerden polen toplarlar. Afrika’da Silene undulata türü kahinler tarafından toplanır, kökü öğütüldükten sonra su eklenerek köpürene kadar dövülür ve dolunayda kehanet göstermelerini sağlayacağına inanılarak tüketilir. Bitki tuzağa düşmeyi simgeler.
Takson kartı
- Plantae (Bitkiler alemi)
- Caryophyllales (Karanfil takımı)
- Caryophyllaceae (Karanfilgiller)
Silene L.
Etimoloji
Cins adını Satir Silenus’tan almıştır. Satirlerin yarı keçi yarı insan formunda olmasına rağmen, Silenus daha çok at özellikleri taşımakta ve bu özelliği ile diğer satirlerden ayrılmaktadır. Bunun yanında Silenus, şarap tanrısı Dionysos’un öğretmenidir. Cinse ait türlerin büyük bölümünde viskozite görülmekte ve bu nedenle doğrudan şarap tanrısı ile bir bağ kurulduğu düşünülmektedir. Ayrıca Silenus’un orman tanrısı olması ve Silene türlerinin genellikle ormanlık alanlarda görülmesi nedeniyle bir bağ kurulması da mümkündür. Türkçe yaygın adı olan nakıl kelimesi Anadolu’da dal üzerine dizili kiraz meyveleri için kullanılmaktadır. Bazı Silene türlerinin çiçekleri bu alegoriye izin verir biçimdedir. Aynı kelime Arapçada hurma ağacı anlamını verir.
Kocaeli’ndeki türler
-

Silene baccifera (Kara nakıl)
Silene baccifera (Kara nakıl) genelde nemli bölgelerde görülen ve yaz ortasından güz ortasına kadar çiçek açan bir bitkidir.
-

Silene bellidifolia (Tüylü nakıl)
Silene bellidifolia (Tüylü nakıl) genelde çayırlarda görülen ve bahar sonundan yaz ortasına kadar çiçek açan tek yıllık bir bitkidir.
-

Silene coronaria (Rana nakıl)
Silene coronaria (Rana nakıl) genelde ormanlık alanlarda görülen, ayrıca süs bitkisi olarak yetiştirilen çok yıllık bir bitkidir.
-

Silene dichotoma (Çatal nakıl)
Silene dichotoma (Çatal nakıl) genelde yamaçlarda görülen ve bahar ortasından yaz ortasına kadar çiçek açan bir bitkidir.
-

Silene euxina (Yalı nakılı)
Silene euxina (Yalı nakılı) deniz kenarındaki kumsallarda görülen ve genelde bahar ortasından yaz ortasına kadar çiçek açan bir bitkidir.
-

Silene gallica (Serçeçiçeği)
Silene gallica (Serçeçiçeği) genelde işlenmemiş arazilerde görülen ve bahar ortasından yaz başına kadar çiçek açan tek yıllık bir bitkidir.
-

Silene italica (Yuğuşyüreği)
Silene italica (Yuğuşyüreği), Karanfilgiller ailesine bağlı Nakıl cinsinden genellikle 60 ila 80 cm büyüyebilen çok yıllık bir bitkidir.
-

Silene latifolia subsp. alba (Gıcime)
Silene latifolia subsp. alba (Gıcime) genelde ekili arazilerde görülen ve istilacı potansiyeli yüksek olan bir bitkidir.
-

Silene macrodonta (Deve nakılı)
Silene macrodonta (Deve nakılı) genelde açık alanlarda görülen ve bahar sonundan yaz başına kadar çiçek açan tek yıllık bir bitkidir.
-

Silene sangaria (Karadeniz salkımı)
Silene sangaria (Karadeniz salkımı) deniz kenarındaki kumsallarda görülen ve yaz başından güz başına kadar çiçek açan endemik bir bitkidir.
-

Silene subconica (Mahruti nakıl)
Silene subconica (Mahruti nakıl) genelde kumlu topraklarda görülen ve bahar sonundan yaz başına kadar çiçek açan bir bitkidir.
-

Silene viridiflora (Dilli nakıl)
Silene viridiflora (Dilli nakıl) genelde yüksek rakımlardaki orman sınırlarında görülen ve yaz aylarında çiçek açan çok yıllık bir bitkidir.
-

Silene vulgaris (Gıvışgan)
Silene vulgaris (Gıvışgan) genelde ekili arazilerin civarında görülen ve istilacı potansiyeli yüksek olan bir bitkidir.
-

Silene vulgaris subsp. angustifolia (Ecibücü)
Silene vulgaris subsp. angustifolia (Ecibücü) genelde yol kenarında görülen ve bahar ortasından yaz başına kadar çiçek açan bir bitkidir.



Leave a Comment