- Bazı türlerin çiçekleri ezildiğinde taze yıkanmış çamaşır veya nişastalı bez gibi kokmaktadır.
- Bazı türleri mavi kardelen adıyla da bilinmektedir. Çünkü kar yığınlarından içinden çiçeklerini çıkaracak kadar soğuğa dayanıklıdırlar.
- Cins, yeni revizyonlarla oluşturulan cinslere tür vermektedir. Bu nedenle bilimsel betik oturmuş değildir.
- Cins adı Antik Yunanca zehirli anlamına da gelir. Bu hem görünüş olarak zehirli bir canavarla bağlantı kurulması hem de soğanlarının zehirli olması ile ilgilidir.
Tanımı
Scilla (Sümbülcük) sağlam yapılı ve çiçek ve yaprakları aynı anda çıkan soğanlı bitkilerden oluşan bir cinstir. Soğan sıklıkla tepesinde liflidir. Yapraklar 2 ila 12 arası sayıda, şeritsi ila mızraksı, çıplak, genellikle tamamen yeşil ve tabandadır. Sıkapa genellikle tek ya da nadiren 1 ila 4 adet, çıplak ya da havlı ve diktir. Çiçek durumu salkım ya da tek haldedir. Çiçek sapı pürüzsüz ya da havlı, çiçek zamanı yayılıcı ve meyve zamanı diktir. Çiçekler beyaz ila mavi renklidir. Çiçek örtüsü bölümleri serbest ya da tabanda birleşik ve sıklıkla renkli orta damarlıdır. İplikçikler düzleştirilmiş ve sıklıkla tabanda diğerleri ile birleşiktir. Yumurtalık sapsız ya da kısa karpoforludur. Tohumlar siyah renkli ve düzleştirilmiş ila şişkindir.
Bu cins içinde çok sayıda endemik tür bulunmaktadır.
Bu nedenle toplamaktan ve bulunduğu yeri tahrip etmekten kaçının.
Scilla
Biyocoğrafik dağılım ve sistematik profil
🌍 Coğrafi Dağılım
Cins, Akdeniz havzasından Avrupa’ya, oradan Kafkasya’yı geçerek Afrika’ya kadar uzanan bir yayılışa sahiptir.
🧬 Takson Kartı
Sümbülcük adı olasılıkla gerçek sümbülden ayırt edilmesi için tercih edilmiştir. Öte yandan bazı türleri uzun boylu ve gösterişlidir ve küçültme ekini hak etmemektedirler.
Bazı türlerin polenleri mavi renklidir ve özellikle mavi polenlere bulanmış arıları izlemek hayli keyiflidir.
Gösterişli olmaları ve yüksek süs bitkisi değerlerine karşın soğanları insanlar ve evcil hayvanlar için zehirlidir. Hatta kemirgenleri uzak tutmak için zaman zaman bahçe sınırlarına da dikilmektedir.
Cins adının etimolojisi belli değildir. Metinlerde özellikle Drimia maritima (adasoğanı) soğanı için kullanıldığı görülmektedir. Scilla, Glauco’ya karşılıksız bir şekilde aşık olan bir perinin adıdır. Scilla, büyücü Kirke’den Glauco’nun da kendisine aşık olmasını sağlayacak bir iksir hazırlamasını ister. Gelgelelim Kirke de Glauco’ya aşıktı. İksiri hazırladı ve Scilla’ya verirken iksiri bir göle dökmesini ve o gölde yıkanmasını söyledi. Scilla, Kirke’nin hazırladığı iksiri göle dökerek suyunda yıkandı ancak altı balık kuyruğu, ortası kadın vücudu, baş bölümünde ise altı adet köpek (ya da yılan) kafası olan bir canavara dönüştü. Scilla çaresizlik içinde kendini Sicilya (Scilla ile adanın adı arasında benzerliğe dikkat) adasının orada denize bıraktı. Hayatı boyunca mağaralarda saklandı ve sadece gemileri aramak için (belki Glauco’yu görür ümidiyle) denize açıldı. Mitolojide aşk nedeniyle ıstırap çeken karakterlerin çiçeklere dönüşmesi çok yaygındır. Olasılıkla peri Scilla için de böyle bir durum olmuştur.
Kocaeli’ndeki türler
-
Scilla bithynica (Boncuk sümbül)
Scilla bithynica (Boncuk sümbül) genellikle nemli alanların civarında görülen ve süs bitkisi değeri yüksek olan bir bitkidir.
-
Scilla hyacinthoides (Dağ soğanı)
Scilla hyacinthoides (Dağ soğanı), gösterişli çiçekleri nedeniyle yetiştirilen Sümbülcük cinsinden bir bitkidir.
-
Scilla nivalis (Orman sümbülü)
Scilla nivalis (Orman sümbülü) genellikle yaprak döken ağaçların altında bulunan ve kış sonunda çiçek açmaya başlayan bir bitkidir.
Leave a Comment