Nasıl tanırım?
Dik, az dallı ve taç yaprakların iki parçalı, pembe, mor veya gül renginde olması ayırt edici özelliğidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.
Habitat
Kayalık yamaç, orman
Statü
Yerli
Çiçeklenme
Mayıs – Temmuz
Arazi notu
20 Haziran 2026 • Kartepe • 850 m • Yamaç
Bitkinin gövdesi ve çiçek sapları salgı bezli uzun tüylerle kaplıdır, bu sayede polenlerini çalabilecek ama tozlaşmaya yardım etmeyecek böcekleri çiçeklerden uzak tutar.
Bitki için önerilen karga sabunu adı aslında Saponaria officinalis‘in kadim adıdır. Tabîb ibn-i Şerîf şöyle diyor: “Türkçe köpürtgen ya‘ni çöğen derler ve karga sabunu dahi derler ot kim akarsular kenârında ve değirmen arkalarında biter ve suyın içinde dahi biter na‘na sûretlü dört bacaklı sâkı olur na‘nadan iri yapraklı olur baldırı mor olur ve kara olur badıncan renginde olur ba‘zılar ba‘zı kişiler karaot derler göynük şehrinde kara olur dirler dögüb elle ovucak köpüklenür sabun gibi köpügü olur Türkler ton yurlar tonı agardır derler.”
Bazı Avrupa ülkelerinde koruma altındadır.
Yerinde güzel. Bitkileri koparmak yerine sadece fotoğraflayarak, güzelliklerinin dalında ve köklerinin ait olduğu toprakta kalmasına izin verin ki bu özel miras geleceğe de kalsın.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins adı Latince sabun anlamına gelir. Cinsin musilajlı usaresi suyla temas ettiğinde köpük oluşturmaktadır ve bu bağlamda temizleyici özelliğine işaret etmektedir. Özellikle Saponaria officinalis türünün yapraklarından üretilen sabun hassas/antika tekstil ürünlerini temizlemek için kullanılır. Türkçe adı olan sabunotu, Antik Yunanca sapon (σᾱ́πων) kökenlidir. Epitet Latince yapışkan anlamına gelir. Türün salgılı tüylerine işaret eder. Özgün tanımda bu “calycibus cylindricis glanduloso hispidis” ve “caulis pilis patulis glanduliferis” olarak belirtilmiştir.
Genellikle 25 ila 70 cm büyüyebilen bir bitkidir. Gövde dik, az dallı ya da dalsızdır. Alt yapraklar kaşıksıdır. Gövde yaprakları yumurtamsı eliptik, tepede sivri, kısaca saplı, 7 cm uzunluğunda ve 3,5 cm genişliğindedir.
Çiçek durumu kompakt bir salkımdır. Saplar 1 mm uzunluğundadır. Çanak dar, dikdörtgensi silindirik, 18 ila 25 mm uzunluğunda, tırtıkları 2 ila 3 mm uzunluğunda ve mızraksı sipsivridir.
Taç yapraklar şeritsi, iki parçalı, 20 ila 27 mm uzunluğunda, koyu pembe ya da mor renklidir. Kapsül neredeyse sapsız, dikdörtgensi silindirik ve çanaktan kısadır. Dilimizde kargasabunu adı ile bilinmektedir.
Bu bitkiyi geçen hafta ilk kez gördüm, zehirli olabileceğini düşünüp, dokunduktan sonra ellerimi yıkadım. Daha sonra plantsnap uygulamasından adının karga sabunu olduğunu öğrendik ve sabun yapılan, temizlik için kullanılan bir bitki olduğunu görünce, gülüştük. Endemik gibi duran, tehlikeli ve çekici bir görüntüsü var. Çiçeklerine dokunduğunuzda (çiçekleri oldukça tüylü), elinize bulaşan yapışkan bir şey varmış gibi bir his bırakıyor ama aslında yapışan hiçbir şey yok. Bu çok ilginç geldi. Çiçeklerini suda hızlıca çırptığınızda, sabun köpüğü gibi köpükler oluşuyor.