Tanımı
Genellikle 50 ila 120 cm büyüyebilen iki ya da kısa süreli çok yıllık bir bitkidir. Gövdeler dört köşeli, üst bölümde dallı, altta havlı ila kıllı iken üstte salgılı tüylüdür. Yapraklar basit, genişçe yumurtamsı ila yumurtamsı dikdörtgensidir. Bunlar 8 ila 14 cm uzunluğunda, 5 ila 10 cm genişliğinde, tabanda yüreksi, kenarları kertikli kemiriksi ve yaprak sapı 3 ila 9 cm uzunluğundadır. Çiçek durumu bileşik salkım halindedir. Bunlar çok sayıda çiçekli, çiçek halkaları 2 ila 6 çiçekli ve ıraksaktır.
Bırahteler pembe ila leylak renkli, zarsı, yumurtamsı, sipsivri uçlu, 15 ila 35 mm uzunluğunda ve 10 ila 25 mm genişliğindedir. Çiçek sapı 2 ila 3 mm uzunluğunda ve dik yayıktır. Çanak yumurtamsı çansı, çiçek zamanı 10 mm, meyve zamanı 13 mm uzunluğunda, pürüzlü, salgılı tüylü, üst diş üçgensi ve mukronattır. Taç üst dudağı leylak, alt dudağı krem renkli, 2 ila 3 cm uzunluğunda ve üst dudak oraksıdır. Fındıkçıklar yuvarlak üç köşeli, 3 mm uzunluğunda ve 2 mm genişliğindedir. Dilimizde misk adaçayı, paskulak, ayıkulağı ve tüylü ada çayı adları ile bilinmektedir.
Gözlem bilgileri
Salvia sclarea doğal olarak Akdeniz havzası ile Orta Asya arasında kalan bölgede yayılış gösterir.🔗 Ancak günümüzde dünyanın büyük bölümüne dağılmıştır. Kayalık yamaçlar, tarlalar ve yol kenarında görülen bitki umumiyetle mayıs ve ağustos ayları arasında çiçek açmaktadır ve bitkiyi deniz seviyesinden 1600 metreye kadar olan rakımlarda il genelinde gözlemlemek mümkündür.
Etimoloji
Cins adı Latince iyileştirici anlamına gelir ve bu bağlamda cinsin tıbbi özelliklerine işaret etmektedir. Epitet Fransızca ada çayı anlamına gelir. İkili adlandırma öncesi adı “Horminum sclarea dictum”dur.
Kullanımı
Yapraklar çiğ ya da pişirilerek tüketilmektedir. Yemeklere çeşni olarak eklenir. Yapraklar hamur işlerinde kullanılır. Çiçekleri salatalara tat vermesi için eklenmektedir. Gözdeki yabancı maddeleri çıkarmak için başvurulmuştur. Yağı aromaterapi için ve ayrıca sabun yapımı ve parfümeride kullanılmıştır. Gebelik döneminde uzak durulmalıdır. Spazm çözücü ve sindirim sorunları için kullanılmıştır. Özellikle yapraklar iştah açıcı, büzücü, balzamik, gaz giderici ve toniktir. Adet dönemindeki ağrıları gidermek için başvurulmuştur. Ayrıca mide ve böbrek rahatsızlıkları ile menopoz şikayetlerinde etkilidir.
Fotoğrafları
Leave a Comment