Nasıl tanırım?
İç çiçek örtüsü bölümlerinin meyvede yüreksi dairesel veya yüreksi üçgensi ve taban yapraklarının genişliğinin 3 katı uzunluğunda olması ayırt edici özelliğidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.
Habitat
Sulak alan, tahrip edilmiş arazi
Statü
Yerli
Çiçeklenme
Mayıs – Ağustos
Arazi notu
22 Nisan 2023 • İzmit • 110 m • Çayır
Dünyanın en yaygın beş bitki türünden biri olduğu öne sürülmektedir.
8 haftaya kadar su altında kalmaya dayanabilir. Tek bitki 100 ila 40.000 arası tohum üretebilir ve bu tohumlar toprakta 70 yıldan fazla canlı kalabilen bir tohum bankası oluşturabilir.
Olgunlaştıkça seviyesi artan yüksek oksalik asit içeriği sayesinde otçul hayvanlar tarafından tüketilmekten korunur.
Urtica dioica‘nın temas halinde ciltte oluşturduğu kaşıntıyı gidermek için yaprak ve sapının suyunun uygulandığı kaydedilmiştir.
Yapraklar oksalik asit içerir ve çiğ ya da pişirilerek tüketilmektedir. A ve C vitamini ile demir ve potasyum bakımından zengindir. Tohumları kurutularak yenilmektedir. Yapraklar salata ve çorbalara eklenmektedir. Gövdelerin kabuğu soyulduktan sonra çiğ ya da pişirilerek tüketilmiştir. Tohumları kavrularak kahve ikamesi olarak içilmiştir.
Hafif ve güvenli bir laksatiftir. Kabızlık tedavisinde yararlıdır. Çeşitli cilt problemlerinin tedavisinde yararlıdır. İskorbüt vakalarında önerilmiştir. Kök değiştirici, büzücü, safra söktürücü, yatıştırıcı, müshil ve hafif toniktir. Kabızlık, ishal, kazık, akciğer kanaması, çeşitli kan şikayetleri ve ayrıca kronik cilt hastalıklarının tedavisinde dahili olarak kullanılmıştır. Anemi tedavisinde etkilidir. Tohumlarına ishal vakalarında başvurulmuştur. Kökünden sarı, yeşil ve kahverengi boya elde edilmiştir.
Yüksek oranda tüketilmesinin kalsiyum gibi birçok mineralin eksikliğine neden olabileceği rapor edilmiştir. Romatizma, artrit, gut, böbrek taşı veya aşırı asitlik eğilimi olanlar uzak durmalıdır. Otçul hayvanlara aşırı otlatılması zararlıdır.
Tüketilmeden önce birkaç defa suyu değiştirilerek kaynatılması önerilmiştir. Olgun bireylerin tadı acıdır ve tüketime uygun değildir. Aşırı tüketiminin idrar yolu sorunlarına yol açabileceği belirtilmiştir. Emzirme döneminde tüketilmesi önerilmemektedir.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins adı Latince kuzukulağı anlamına gelir. Muhtemelen Latince emmek anlamına gelen “rumo” kelimesinden türemiştir. Yaprakları emilerek susuzluk giderici olarak kullanılır. Epitet Latince kıvırcık anlamına gelir. Türün yaprak yapısına işaret eder. Özgün tanımda bu “foliis lanceolatis undulatis acutis” olarak belirtilmiştir. İkili adlandırmadan önce bitkinin adı “Lapathum acutum crispum”dur.
Genellikle 1 ila 2,5 metre büyüyebilen çok yıllık bir bitkidir. Kök büyük, sarı ve çatallı bir kazık halindedir. Gövde dik ve sağlam olup genellikle kırmızı ve çiçeklere kadar dalsızdır.
Alt yapraklar 6 ila 26 cm uzunluğunda, 5 ila 14 cm genişliğinde, mızraksı ya da dikdörtgensi, tabanda daralıcı ya da zaman zaman yüreksi ve kenarları dalgalı ya da kıvrıktır. Üst yapraklar şeritsi ve sivri uçludur. Okrea 1 ila 2 cm uzunluğunda, çizgili ve düzdür. Çiçekler salkım halinde dallanmış gövdenin üzerindedir.
İç tepaller genişçe yumurtamsı üçgensi ila yüreksi ve ağsıdır. Ercik altı adettir. Kapçıklar parlak, kahverengi ve çanakta kaplanmış halindedir. Bu zarf sayesinde tohumlar su üzerinde kalır ya da hayvanların yünlerine tutunarak dağılır. Dilimizde kıvırcık labada, evelik ve sığırkuyruğu adları ile bilinmektedir.