Nasıl tanırım?
Dış filarilerin dar kuruzarsı kenarlı, yaprak kenarının düz ila dişli ve kapçıklar 3-4 mm uzunluğunda olması ayırt edici özelliğidir.
Habitat
Kayalık, orman, yol kenarı
Statü
Yerli
Çiçeklenme
Nisan – Ekim
Arazi notu
04 Aralık 2020 • İzmit • 470 m • Orman
Gövdesi ve yaprakları hasar aldığında sütlü bir usare akmaktadır. Cins için önerilen karasakız adı olasılıkla buna işaret etmektedir.
Yapraklar ve kök çiğ ya da pişirilerek tüketilmektedir. Marul ikamesi olarak salatalarda kullanılmaktadır.
Yabani tavşanların bu bitkiyi çok sevmeleri nedeniyle, maalesef bitkilerin çevresine tavşan tuzakları kurulmuştur.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins 7 Ağustos 1743 – 21 Ocak 1782 tarihleri arasında yaşamış Alman bitki bilimci Johann Jacob Reichard’a adanmıştır. Özellikle Almanya’nın Frankfurt bölgesinin florasına dair yaptığı erken çalışma ile bilinir. Epitet Antik Yunanca Picris‘e benziyor anlamına gelir. Türün, papatyagiller cinsi Picris (Acışiro) cinsine benzerliğine işaret eder.
Genellikle 10 ila 50 cm büyüyebilen bir bitkidir. Gövde diktir. Odunsu bir ana kökten dallanır, gövde uzun, çıkıntılı, dallı, boğumlarda seyrek sivilceli, çiçek sapından filarilere doğru birkaç bırahtelidir. Taban yaprakları 2,5 ila 11,5 cm uzunluğunda ve 0,3 ila 3,2 cm genişliğinde; sapları genişçe kanatlıdır.
Gövde yaprakları sarılıcı, yumurtamsı mızraksı, 6,8 ila 15,2 cm uzunluğunda ve 2,4 ila 4,4 cm genişliğindedir. Çiçek sapı genellikle 5 cmden daha uzundur. Çiçek başları 1,5 ila 2,5 cm genişliğindedir.
Dış filariler üçgensi mızraksı, içtekiler mızraksı, tepede sipsivridir. Dilsi çiçekler sarı renkli, arkası grimsi ya morumsu çizgilidir. Kapçık 3 ila 4 mm uzunluğundadır. Dilimizde deli karasakız adı ile bilinmektedir.