Nasıl tanırım?
Bahar aylarında kayalık alanlarda veya çayırlarda, yıldızı andıran süt beyazı çiçeklere sahip bir geofit gördüyseniz, aradığınız bitki bu olabilir. Öte yandan Ornithogalum cinsi, birbirine yakın çok sayıda taksonu içerir. Aynı bölgede aynı dönemde birden fazla Ornithogalum türünün de bulunması mümkündür. Bu nedenle ayırt edici karakterlere dikkat edilmelidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.
Habitat
Orman açıklıkları, kayalık bölgeler, çayırlar
Statü
Yerli
Çiçeklenme
Mart – Mayıs
Arazi notu
22 Mart 2025 • İzmit • 225 m • Göl kenarı
Ornithogalum cinsi, çiçeklerinin altı köşeli, saf beyaz renkli ve belirgin yıldız şeklinde olması nedeniyle İsa’nın doğumunu müjdeleyen Beytüllahim Yıldızı’na benzetilmiştir. Dilimizde de ak yıldız adıyla bilinmektedir.
Hayvanlarda görülen aşırı tükürük salgısı, Ornithogalum türleriyle ilişkili zehirlenmelerin yaygın belirtilerinden biridir. Bitkinin bazı bölgelerde tükürük otu olarak adlandırılması da bu belirtiye dayanmaktadır.
Bu türe oldukça benzeyen endemik türler bulunmaktadır. Bu nedenle toplamaktan ve bulunduğu yeri tahrip etmekten kaçının.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins adı Antik Yunanca kuş sütü anlamına gelir. Olasılıkla çiçeklerin saf beyaz rengine işaret etmektedir. Bazı türlerde ise çiçekler kuş pisliğini andırır. Epitet Antik Yunanca sigma (Σ) harfine benziyor anlamına gelir ve bu bağlamda çiçek sapına işaret etmektedir. Josef Franz Freyn ve Paul Ernst Emil Sintenis’in özgün tanımında “(…) tandem sigmoideo-deflexis e basi valde ovato-inflata capsula (…)” ifadesi ile belirtilmiştir.
Genellikle 10 cm büyüyebilen bir bitkidir. Sıkapa kısadır ve bu yüzden çiçekler toprağın hemen üzerinde çıkıyormuş gibi gözükür. Çiçekler tek ya da küme halinde görülmektedir.
Çiçek durumu gevşek, 2 ila 5 cm uzunluğunda ve 3 ila 10 adet çiçeklidir. Bırahte şeritsi ya da mızraksı, çiçek zamanı 15 ila 25 mm, meyve zamanı 30 ila 35 mm uzunluğunda ve sipsivri uçludur.
Altı adet beyaz taç yaprağın alt bölümünde merkezi bir yeşil çizgi vardır. Bu çizgi açık olarak çiçek tomurcuklarında görülür. Yapraklarda beyaz bir çizgi görülür. Yapraklar şeritsi, çok sayıda ve 2 ila 5 mm genişliğindedir. Çiçek durumu 3 ila 6 arası çiçek barındırır. Bunlar 2,5 ila 3,5 cm çapındadır.