Nasıl tanırım?
Yüksek rakımlardaki çayırlarda, neredeyse gövdesi bulunmayan ve yıldızı andıran süt beyazı çiçeklere sahip bir geofit gördüyseniz, aradığınız bitki bu olabilir. Öte yandan Ornithogalum cinsi, birbirine yakın çok sayıda taksonu içerir. Aynı bölgede aynı dönemde birden fazla Ornithogalum türünün de bulunması mümkündür. Bu nedenle ayırt edici karakterlere dikkat edilmelidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.
Habitat
Yol kenarı, orman açıklıkları ve alpin çayırlar
Statü
Yerli
Çiçeklenme
Nisan – Temmuz
Arazi notu
14 Mart 2026 • Başiskele • 1050 m • Yayla
Ornithogalum cinsi, çiçeklerinin altı köşeli, saf beyaz renkli ve belirgin yıldız şeklinde olması nedeniyle İsa’nın doğumunu müjdeleyen Beytüllahim Yıldızı’na benzetilmiştir. Dilimizde de ak yıldız adıyla bilinmektedir.
Hayvanlarda görülen aşırı tükürük salgısı, Ornithogalum türleriyle ilişkili zehirlenmelerin yaygın belirtilerinden biridir. Bitkinin bazı bölgelerde tükürük otu olarak adlandırılması da bu belirtiye dayanmaktadır.
Bu takson Türkiye endemiğidir. Bu nedenle toplamaktan ve bulunduğu yeri tahrip etmekten kaçının.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins adı Antik Yunanca kuş sütü anlamına gelir. Olasılıkla çiçeklerin saf beyaz rengine işaret etmektedir. Bazı türlerde ise çiçekler kuş pisliğini andırır. Tür, 14 Aralık 1939 tarihinde doğmuş Alman bitkibilimci Erich Pasche‘ya adanmıştır. Özellikle ülkemizden çok sayıda Crocus taksonunu literatüre kazandırması ile bilinmektedir. Türü de ilk defa o toplamıştır. Özgün tanımda bu “Pasche aber vom Abantsee bei Bolu im Nordwesten Kleinasiens offenbar gleich 2 kleine Arten mitgebracht hatte, erschien es mirangebracht, diesen Fundort auch selbst einmal aufzusuchen.” cümlesi ile belirtilmiştir.
Genellikle 2 ila 15 cm büyüyen bir bitkidir. Soğan yumurtamsı ya da dikdörtgensi, 1,5 ila 3 cm uzunluğunda ve 0,8 ila 1,8 cm genişliğindedir. Gömlek kahverengidir. Yapraklar 5 ya da 6 adet, şeritsi, 12 ila 23 cm uzunluğunda, 0,1 ila 0,3 cm genişliğinde, ucu sivri, çıplak, yüzeyi belirgin beyaz çizgili ve skapadan oldukça uzundur.
Skapa çıplaktır. Çiçek durumu 1 ila 4,5 cm uzunluğunda, 3 ila 5 adet çiçeklidir. Dik ila yükselicidir. Bırahte mızraksıdır. Çiçek zamanı 1 ila 2 cm, meyve zamanı 1,2 ila 2,5 cm uzunluğundadır. Boyuna 5 üzeri yeşil çizgili ve sipsivri uçludur.
Kapsül küresel, çoğunlukla 8 ila 10 mm uzunluğunda, 6 ila 8,5 mm genişliğinde, kanatlı ve sapı 1,5 ila 3 cm uzunluğundadır. Tohumlar yumurtamsı ya da dikdörtgensi, 1 ila 1,5 mm çapında ve kahverengimsi siyah renklidir. Dilimizde abant yıldızı adı ile bilinmektedir.