Nasıl tanırım?
Yaz aylarında çayırlarda veya ekili arazilerin sınırlarında, yıldızı andıran süt beyazı çiçeklere sahip bir geofit gördüyseniz, aradığınız bitki bu olabilir. Öte yandan Ornithogalum cinsi, birbirine yakın çok sayıda taksonu içerir. Aynı bölgede aynı dönemde birden fazla Ornithogalum türünün de bulunması mümkündür. Bu nedenle ayırt edici karakterlere dikkat edilmelidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.
Habitat
Çalılık, ormanlık ve çayırlar
Statü
Yerli
Çiçeklenme
Nisan – Temmuz
Arazi notu
1 Haziran 2025 • İzmit • 350 m • Çayır
Ornithogalum cinsi, çiçeklerinin altı köşeli, saf beyaz renkli ve belirgin yıldız şeklinde olması nedeniyle İsa’nın doğumunu müjdeleyen Beytüllahim Yıldızı’na benzetilmiştir. Dilimizde de ak yıldız adıyla bilinmektedir.
Hayvanlarda görülen aşırı tükürük salgısı, Ornithogalum türleriyle ilişkili zehirlenmelerin yaygın belirtilerinden biridir. Bitkinin bazı bölgelerde tükürük otu olarak adlandırılması da bu belirtiye dayanmaktadır.
Bu türe oldukça benzeyen endemik türler bulunmaktadır. Bu nedenle toplamaktan ve bulunduğu yeri tahrip etmekten kaçının.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins adı Antik Yunanca kuş sütü anlamına gelir. Olasılıkla çiçeklerin saf beyaz rengine işaret etmektedir. Bazı türlerde ise çiçekler kuş pisliğini andırır. Epitet Latince dik yapraklı anlamına gelir. Açık bir şekilde türün, cins içinde yaprak durumunun ayırt ediciliğini vurgular.
10 ila 30 cm büyüyebilen bir bitkidir. Soğan küresel, 0,7 ila 2 cm uzunluğunda, 1 ila 1,5 cm genişliğinde ve genellikle birkaç soğancıklıdır. Gömlek kahverengi ve kağıtsıdır.
Yapraklar birkaç adet ve sıkapadan daha uzundur. Bunlar şeritsi ila ipliksi ve 1 ila 5 mm genişliğindedir. Üst yüzeyi beyaz çizgili, kenarları genellikle düz, nadiren minik dişli ve tüysüzdür. Çiçek durumu yalancı şemsiye halinde ve 10 ila 20 arası çiçeklidir.
Çiçek örtüsü bölümleri 12 ila 18 mm uzunluğunda ya da daha uzun, içi beyaz, dışı beyaz ve yeşil şeritlidir. Meyve zamanı çiçek sapı yayılıcı ya da hafifçe yaysı dik, nadiren hafifçe sarkık, 20 ila 35 mm uzunluğundadır. Kapsül kanatsızdır. Dilimizde bayır yıldızı adı ile bilinmektedir.