İçeriğe geç

Orchis mascula (Er salebi)

Er salebi


Anahtar kelimeler: Nadir bitkiAkdeniz elementiAsgari endişe (LC).

Dolaşım

Bitkiler › Kuşkonmaz takımı › Salepgiller › Salep › Er salebi

Dağılımı

Avrupa’dan İran’a kadar olan bölgede doğal olarak yayılış gösterir.

Genel bilgiler

20 ila 60 cm büyüyebilen bir bitkidir. Gövde tabanda yeşil ve tepede mor renklidir. Kök sistemi iki yumru ihtiva eder, bunlar yuvarlak ya da elipsoittir. Yapraklar gövde tabanında grup halinde, dikdörtgensi mızraksı, soluk yeşil renkli ve zaman zaman kahverengimsi mor lekelidir. Çiçek kurulu yoğun silindirik, 7,5 ila 12,5 cm uzunluğunda ve 6 ila 20 arası sayıda çiçek taşır. Çiçekler 2,5 cm uzunluğunda ve pembemsi mor ila mor renklerinin değişik tonlarındadır. Yanal çanak yaprak yumurtamsı mızraksı ve dik, ortadaki taç yaprak ile birlikte daha küçüktür. Dudak üç loblu ve dışbükey, kenarları küt dişçikli ve tabanda mor kahverengi beneklidir. Mahmuz silindirik ya da çomaksı ve yatay ya da yükselicidir.

Gözlem

Köknar, Kayın ve Meşe açıklıklarında, yüksek rakımlı alpin çayırlarda görülür. Kocaeli için nadir bir türdür. Kartepe ve Başiskele ilçelerinde gözlemlenmiştir.

Yaygın adları

Er salebi.

Çiçek zamanı

Mayıs-Haziran ayları.

Yükseklik

300-1600 metre arası.

Etimoloji

Yunanca “testis” anlamına gelir. Bitkilerin yumru biçimine atıftır. Adını bir satir (yarı keçi yarı insan formunda olan mitolojik varlık) ve bir nimfin oğlu olan Orchis’ten (ὄρχις) almaktadır. Bacchus festivalinde bir rahibeye tecavüze yeltenen Orchis, vahşi hayvanlar tarafından parçalanmış ve orkideye dönüşmüştür. Romalılar satirlerin orkide ile beslendiğini düşünür ve bu nedenle bu bitkilere satyrion derlerdi. Tür adı Latince “erkek” anlamına gelir. Türün güçlü yapısına işaret eder. Ayrıca bitkinin yumruları testise benzemektedir.

Biliyor musunuz?

Nektarı olmayan bir türdür ve bu nedenle görünümü ile tozlayıcıları taklit ederek kendine çeker.

Fotoğrafları

Literatür

Flora Suecica 310. 1755. (L.) L.

Bir Yorum Yazın