Orchis (Salep)


Dolaşım

BitkilerKuşkonmaz takımıSalepgiller › Salep

Genel bilgiler

Dik ve küresel ila elipsoit yumrulu orkidelerdir. Yapraklar genellikle beneklidir ve tabana yakın dizilidir. Çiçek kurulu silindiriktir ve çok sayıda çiçek barındırır. Çiçekler kırmızı, mor, sarı ve nadiren beyaz ve bu renklerin çeşitli tonlarında görülür. Kocaeli’de 6 tür yayılış göstermektedir. Bazı türleri yüksek rakımlı alpin çayırları tercih ederken, geri kalan türler makilik alanları ve nadiren makiliklere yakın açık çayırları tercih eder. Cins Avrasya ve kuzey Afrika’ya özgüdür.

Etimoloji

Yunanca “testis” anlamına gelir. Bitkilerin yumru biçimine atıftır. Adını bir satir (yarı keçi yarı insan formunda olan mitolojik varlık) ve bir nimfin oğlu olan Orchis’ten (ὄρχις) almaktadır. Bacchus festivalinde bir rahibeye tecavüze yeltenen Orchis, vahşi hayvanlar tarafından parçalanmış ve orkideye dönüşmüştür. Romalılar satirlerin orkide ile beslendiğini düşünür ve bu nedenle bu bitkilere satyrion derlerdi.

Geleneksel tıp

Orchis türleri antikçağda bir nevi ultrason görevi görüyordu, eğer baba büyük yumrudan yerse çocuğun erkek, anne küçük yumrudan yerse çocuğun kız olacağı öngörülüyordu.

Dioscroides’e göre, yumruları zührevi hastalıkların tedavisinde kullanılmaktadır.

Ebu Abdullah el-Bekir, yumruların tadının acı olduğunu kaydeder.

Literatür

Species Plantarum 2: 939. 1753. L.