Ophrys bombyliflora (Bombus salebi)

Tanımı

Genellikle 5 ila 15 cm büyüyebilen bir bitkidir. Yapraklar tabanda, 4 ila 7 arası sayıda, mızraksı ila dikdörtgensidir. Çiçek kurulu 2 ila 5 arası sayıda çiçek bulundurur. Çanak yapraklar genişçe yumurtamsı, 8 ila 10 mm uzunluğunda ve yeşilimsi ila kahverengimsi renklidir. Taç yapraklar üçgensi dikdörtgensi, 4 ila 5 mm uzunluğunda, kadifemsi ve yeşilimsi kahverengidir. Çiçek merkezi çıplak, parlak ve kahverengi tonlarındadır. Dudak dairesel, derince üç loblu ve tabanda keseciklidir. Bitki erken dönemde çiçek açtığı için rekabet şartları daha elverişlidir. Vejetatif olarak çoğalabilen bir bitkidir ve bu sayede birbirine yakın çok sayıda bireyden oluşan büyük koloniler oluşturabilir. Dilimizde bombus salebi adı ile bilinmektedir.

Eucera arıları tarafından tozlanan bitki, bu arıların dişilerinin feromonlarını salgılayarak erkekleri kendine çeker. Görünümü nedeniyle bitkiye minik ayı da denilir.

Gözlem bilgileri

Ophrys bombyliflora Akdeniz’e kıyısı olan ülkelerde doğal olarak yayılış gösterir. Çalılık, makilik, ormanlık alan sınırı ve çayırlarda görülen bitki umumiyetle mart ve mayıs ayları arasında çiçek açmaktadır ve bitkiyi deniz seviyesinden 400 metreye kadar olan rakımlarda İzmit, Kandıra ve Gebze ilçelerinde gözlemlemek mümkündür.

Harita | Alttürler | Sinonimler | Herbaryum

Etimoloji

Yunanca kaş anlamına gelir ve bu bağlamda çiçeklerin kenarlarının belirgin biçimde tüylü olmasına dikkat çekmektedir. Diğer görüş ise Roma uygarlığında kadınların kaşlarını karartmak için bu bitkileri kullanmaları ile ilgilidir. Plinius, bitkileri Roma’da kadınların kaşlarını karartmak için kullandıklarını yazar. Epitet Latince yabanarısı çiçekli anlamına gelir. Çiçeklerin bombus arısına (Bombus terrestris) benzemesine işaret eder.