Nasıl tanırım?
Çanak yaprakların uzun kalın tüylerle kaplı, yaprakların genişliğinin 2-6 katı uzunluğunda ve çok yıllık olması ayırt edici özelliğidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.
Habitat
Kayalık, yol kenarı, makilik
Statü
Yerli
Çiçeklenme
Mayıs – Ağustos
Arazi notu
Görülmedi
Türkçe yaygın adı olan atyaran ile ilgili detaya ulaşamadık. Türkçe Bitki Adları Listesi’nde Herniaria cinsi altında “deli yaran”, “ulu yaran”, “şark yaranı” gibi isimler mevcut ve bu durumda Türkçe “yarmak” kelimesi kastediliyor gibi gözüküyor. Bitkilerin etyaran da olarak bilinen dolama vakalarında kullanılmış olması olasıdır ancak bu durumda takip eden sayfalardaki bitkilerin adlarının “kabayaran” ve “deliyaran” olması mantıksız olacaktır. Aynı listede Paronychia cinsi için de “etyaran” ismi önerilmiştir. Atyaran ve Etyaran isimleri aynı kökene bağlı gibi.
Fıtık, böbrek taşları, idrar yolu enfeksiyonları, safra kesesi sorunları, hazımsızlık ve gastrit gibi rahatsızlıklarda kullanılmıştır.
Bu bitkiyi henüz göremedik. Kullanılan görseller Krzysztof Ziarnek’a aittir.
Avrupa’daki bazı ülkelerde neslinin tükendiği ilan edilmiştir.
Fotoğrafları




Türkiye gözlemleri
Cins adı Latince fıtık anlamına gelir ve bu bağlamda cinse bağlı bazı türlerin geleneksel olarak fıtık tedavisinde kullanılmasına işaret eder. Epitet Latince ağarmış anlamına gelir ve açık bir şekilde çanakların yoğun biçimde beyaz tüylerle kaplı olmasına işaret eder. Özgün tanımda bu “calycibus piloso incanis” olarak belirtilmiştir.
Genellikle 10 ila 25 cm büyüyebilen çok yıllık bir bitkidir. Gövde tabanda odunsu ve yoğun tüylüdür. Gövdeler sürünücü, ince, gri yeşil, genellikle tabanda mor ve yoğun biçimde kısa kirpiklidir.
Yapraklar 5 ila 12 mm uzunluğunda ve 1 ila 3 mm genişliğinde, ters mızraksı ila kaşıksı ve beyazımsı tüylerle kaplıdır. Çiçekler 1,5 ila 2 mm uzunluğundadır. Çanak yaprak 5 adettir ve beyazımsı tüylerle kaplıdır.
5 ercik görülür. Meyve yumurtamsı silindiriktir. Tohumlar kahverengi, pürüzsüz ve parlaktır. Dilimizde kaba yaran adıyla bilinmektedir.