İçeriğe geç

Herniaria (Atyaran)


Dolaşım

BitkilerKaranfil takımıKaranfilgiller › Atyaran

Genel bilgiler

Tek ya da çok yıllık otlardır. Kazık kök incedir. Bitkiler yatık ya da yükselici formdadır. Yapraklar normalde karşılıklı dizilişlidir ancak zaman zaman yaprak çiftlerinden biri eksik olur ve böylece almaşlı dizilişli olurlar. Çiçekler çok küçüktür ve yaprak koltuklarında 3 ila 10 arası adet halinde bulunurlar. Kapsül tek tohumludur ve tohumlar koyu kırmızımsı kahverengidir. Cinsin büyük bölümü Avrasya ve Afrika’da yayılış gösterir.

Etimoloji

Cins adı Latince “fıtık” anlamına gelir. Cinse bağlı bazı türlerin geleneksel olarak fıtık tedavisinde kullanılmasına işaret eder.

Türkçe yaygın adı olan “atyaran” ile ilgili detaya ulaşamadık. Türkçe Bitki Adları Listesi’nde Herniaria cinsi altında “deli yaran”, “ulu yaran”, “şark yaranı” gibi isimler mevcut ve bu durumda Türkçe “yarmak” kelimesi kastediliyor gibi gözüküyor. Kelime Arapçadaki “اطيار” (atyaran) kelimesi ile ilintili olabilir. Bitkilerin etyaran da olarak bilinen dolama vakalarında kullanılmış olması da olasıdır ancak bu durumda takip eden sayfalardaki bitkilerin adlarının “kabayaran” ve “deliyaran” olması mantıksız olacaktır.

Aynı listede Paronychia cinsi için de “etyaran” ismi önerilmiş. Atyaran ve Etyaran isimleri aynı kökene bağlı gibi.

Literatür

Species Plantarum 1: 218. 1753. L.