Nasıl tanırım?
İçteki kapçıkların sorguçlu tüylü, filarilerin 2 veya daha fazla sıralı, çiçek tablasının çıplak ve dış filarilerin yumurtamsı olması ayırt edici özelliğidir.
Habitat
Sulak alan, yol kenarı, tarla
Statü
Yerli
Çiçeklenme
Temmuz – Eylül
Arazi notu
22 Mayıs 2019 • İzmit • 350 m • Yol kenarı
İki farklı kapçık üretmektedir. Dıştaki tüylü kapçıklar çiçek başında kalırken, içteki pürüzsüz kapçıklar rüzgarla dağılır. Bu strateji, bitkinin hem kısa hem uzun mesafelerde yayılma şansını artırmaktadır.
Yaprak ve gövdeler pişirilerek tüketilmektedir, bunun yanında parazit düşürücü olduğuna dair bir kabul de mevcuttur.
Kuraklığa karşı dayanıklı olan bitki bu dönemden hemen sonra dip sürgünlerinden filizlenebilmekte, bu da onu başarılı bir istilacı yapmaktadır.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins adı Antik Yunanca solucan kasası anlamına gelir. Cins geleneksel olarak bağırsak parazitlerini öldürmek için kullanılmıştır. Epitet Latince Echium’a benziyor anlamına gelir. Türün yapraklarının, hodangiller cinsi olan Echium (Engerekotu) cinsinin özellikle rozet aşamasındaki yapraklarına benzemesine işaret eder. İkili adlandırma öncesi adı “Buglossum echioides luteum hieracio cognatum”dur. Buglossum, Echium ile aynı aileye bağlı ve günümüzde güncel olmayan bir cinstir.
Helminthotheca echioides genellikle 10 ila 90 cm büyüyebilen tek ya da iki yıllık bir bitkidir. Gövde kaba ve sağlam yapılı olup yayılıcı dallara sahiptir. Yapraklar 10 ila 20 cm uzunluğunda, 1 ila 5 cm genişliğinde, ters mızraksı ve kısa saplıdır. Yaprak, gövde ve dallar kalın kıllarla kaplıdır. Çiçek durumu 1 ila 5 cm uzunluğundaki kıllı bir sap üzerinde 2 ya da 3,5 cm genişliğinde ve 3 ila 5 arası yumurtamsı yüreksi involusel bırahte ile çevrilidir.
Bu büyük bırahteler türün belirleyici özelliğidir. Sorguç beyaz renklidir. Filariler meyve zamanı sıklıkla S şeklindedir. Çiçeklenme zamanı involukrum çan biçimli, 10 ila 18 mm uzunluğundadır.
Kapçık 2,5 ila 3, gagası ise 2,5 ila 5 mm uzunluğundadır. Sorguç 4 ila 7 mm uzunluğundadır. Dilimizde billurdüğme adı ile bilinmektedir.