Nasıl tanırım?
Yaprakların tomurcuk halindeyken, en azından tabanında, kenarları geriye doğru kıvrılmış halde olması ve çiçeklerin kış ve bahar aylarında açması ayırt edici özelliğidir. İç tepallerin hem ucunda hem de tabanında yeşil lekeler bulundurması ile G. plicatus‘tan ayrılmaktadır. G. plicatus‘ta yeşil lekeler sadece uçtadır. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.
Habitat
Ormanlık, çalılık
Statü
Yerli
Çiçeklenme
Ocak – Nisan
Arazi notu
14 Mart 2026 • Başiskele • 1050 m • Orman sınırı
Bu türün Batı Avrupa’da doğallaşmasının kaynağı Kırım Savaşı (1853-1856) olabilir. Osmanlı safında savaşan İngiliz askerlerinin çok sayıda kardelen soğanını ülkelerine götürdükleri bilinmektedir.
Tepallerin çift lekeli ve yapraklarının pileli olması nedeniyle galantofiller arasında özel önem gören bir türdür.
Kardelen adı, bitkiler aleminde nadir görülen bir özellikle olarak karların altından çıkarak çiçek açması ile ilgidir. Hücrelerinde bulunan yüksek orandaki çözünebilir şekerler, amino asitler ve özel koruyucu proteinler doğal antifriz görevi görür. Bu sayede bitki, sıcaklık donma noktasının altına düştüğünde bile hayati dokularının zarar görmesini engeller ve sıcaklık arttığında çiçek açabilir.
Bu tür, Türkiye florasına özgü endemik bir geofittir. Bu nedenle toplamaktan ve bulunduğu yeri tahrip etmekten kaçının.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins adı Antik Yunanca süt çiçeği anlamına gelir. Bu bağlamda çiçeklerin süt beyazı rengine işaret eder. Kardelen ise, bitkilerin çoğunlukla karların erimesine müteakip çiçeklenmesine işaret eder. Diğer taraftan bazı türler güz mevsiminde çiçek açar. Epitet Latince katlı anlamına gelir ve açık bir şekilde yaprakların belirgin biçimde içe doğru katlı olmasına işaret eder ki tür için ayırt edici özelliktir. Alt epitet Latince Bizantion anlamına gelir. İstanbul’un antikçağdaki adıdır ve bitkinin yayılış alanına işaret eder.
Genellikle 10 ila 30 cm büyüyebilen bir bitkidir. Soğan yumurtamsı ila küresel ve 2 ila 3 uzunluğunda ve 1,7 ila 2 cm genişliğindedir. Yapraklar darca mızraksı ila kayış biçimli, çoğunlukla 12 ila 17 cm uzunluğunda ve 1 ila 1,5 cm genişliğindedir.
Dış çiçek örtüsü bölümü dışbükey, eliptik ila ters yumurtamsı, 20 ila 28 mm uzunluğunda ve 6 ila 12 mm genişliğinde, iç bölüm düz, dikdörtgensi kaşıksı, 8 mm uzunluğunda ve 4 ila 7 mm genişliğindedir.
Kapsül elipsoit ila küresel, 16 mm uzunluğunda ve 12 mm genişliğindedir. Dilimizde istanbul kardeleni ve boğaz kardeleni adları ile bilinmektedir.
Harika bir iş çıkarmışsınız, bayıldım sayfanıza.
Sayfanızı sık kullanılanlara aldım. Arada mutlu olmak için gelip okuyorum. Bu kadar çok bitkinin Halk arasındaki adını nasıl öğrendiniz?
Çiçeğin her yönden fotoğrafının olması ve bilgilerinin açık ve öz bir şekilde anlatılmasını çok iyi buldum.Teşekkür ederim emeğinize sağlık
🙏