Hippeastrum × johnsonii (Güzel hatun)

Tanımı

Genellikle 30 ila 60 cm büyüyebilen bir geofittir. Soğanı 5 ila 8 cm çapındadır. Sıkapa içi boş, dik, hafifçe sıkıştırılmış, grimsi mor ya da kırmızımsı kahverengi, tabana doğru mumlu ve yukarıda yeşil renklidir. Yapraklar 6 ila 8 adettir. Bunlar çiçek zamanı kurumuş ya da mevcut, rozet halinde, neredeyse dik, darca ila genişçe mızraksı, 30 ila 45 cm uzunluğunda, 3 cm genişliğinde, oluklu ve orta damar belirgindir. Çiçekler genellikle 2 ila 4 adettir. Bunlar 10 cm uzunluğunda, iri, gösterişli, borazan biçimli, pembe, gül ila beyaz renkli, boğaz genellikle soluk sarı renkli ve kokuludur.

Bırahte kuruzarsıdır. Çiçek sapı 3 ila 6 cm uzunluğundadır ancak meyve zamanı 14 cmye uzamaktadır. Sıpata valfi iki adet, morumsu kırmızı renkli ve 5 ila 8 cm uzunluğundadır. Bitkinin çiçekleri hem boyut hem de renk olarak çeşitlilik göstermektedir. Kapsül küresel ve üç kahverengi bölümlü olup olgunlaştığında bölümlerden açılmaktadır. Tohum kapsül başına birkaç adet olup düzleştirilmiş, siyah renkli ve etlidir. Bitkinin tohumdan çiçek açmaya kadar olan süresi üç ila altı yıldır. Bitkinin tüm parçaları zehirlidir ve özellikle yutulması halinde ishal ile kusmaya neden olabileceği rapor edilmiştir. Dilimizde güzel hatun adı ile bilinmektedir.

Gözlem bilgileri

Hippeastrum × johnsonii, Hippeastrum reginae ve Hippeastrum vittatum türlerinden elde edilen bir melezdir. Kocaeli’de bahçe sınırları mezarlıklarda görülen bitki umumiyetle mayıs ve haziran ayları arasında çiçek açmaktadır ve bitkiyi deniz seviyesinden 1300 metreye kadar olan rakımlarda il genelinde gözlemlemek mümkündür.

Sinonimler | Herbaryum

Etimoloji

Cins adı Antik Yunanca şövalye yıldızı anlamına gelmektedir. Özgün tanımda Amaryllis equestre türündeki süvari anlamına gelen equestre kelimesine dayanılarak bu adın verildiği ifade edilmiştir. Tür, bitkiyi melezleyen İngiliz saat tamircisi olan Arthur Johnson‘a adanmıştır.